Cañıl Mırza Destanı'nın bağlamsal sözlüğü (Abdıbalık Çorobayev varyantı) (İsim ve fiiller)

Sözcükler, kullanıldığı cümleye göre her zaman akla gelen ilk anlamı ile kullanılmayabilir. Anlam belirlemek çok fazla çaba ve dikkat gerektiren bir meseledir. Bir sözcüğü bağlamına dikkat etmeden anlamlandırmaya çalışmak eksik ve yanıltıcı olabilir. Cümle içerisinde kullanılan bir sözcüğün sözlük anlamı olsa bile bazen bu sözcüğün anlamı, sözlüklerde tam olarak yer almayabilir. Bağlamsal sözlükler bu nedenlerle oluşturulmaktadır. Bu aşamada araştırmacılara fayda sağlamak amacıyla oluşturulan bağlamsal sözlüklerden yararlanılmaktadır. Eserin bağlamsal sözlüğü TEBDİZ (Türk Edebiyatın Bağlamlı Dizinleri ve İşlevsel Sözlüğü) sistemi yardımı ile hazırlanmıştır. Bu çalışmada Cañıl Mırza destanının Abdıbalık Çorobayev varyantı incelenerek isim ve fiillerin bağlamı tespit edilerek sayısal veriler ve örneklerle belirtilmiştir. Anlamı belirlenen sözcükler tek ve çok anlamlı olarak sınıflandırılmış ve sıklıklarına yer verilmiştir. Çalışmanın amacı: Cañıl Mırza destanında yer alan sözcüklerin bağlamsal anlamlarını tespit etmek ve Kırgızca sözlüklerin söz varlığına katkıda bulunmaktır. Çalışmada Kırgızlara, Kırgız Tarihine, edebiyatına, destan anlatıcısının hayatına ve kişiliğine, destancılık geleneğine, çalışmaya konu olan destan ve varyantlarına değinilmiştir. Eserin son bölümünde destanın bağlamsal sözlüğü hazırlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Kırgız Türkçesi, Cañıl Mırza, Abdıbalık Çorobayev, Bağlamsal Sözlük, Anlam.