Çarşamba ilçesi fındık üreticilerinin iklim değişikliği algıları ve uyum stratejileri

Küresel iklim değişikliği birçok sektörü etkilemektedir. Ancak bu sektörler içerisinde iklimsel faktörlere doğrudan bağlı olan tarım sektörü en savunmasız olanıdır. Bu durum özellikle Türkiye'nin ihracatta dünya lideri olduğu tarımsal ürünler için kritik öneme sahiptir. İklim değişikliğine karşı oluşturulacak olan politikalarda üreticiyi iyi tanımak, üretici davranışlarının analizi büyük önem taşımaktadır. Bu kapsamda Samsun ili Çarşamba ilçesinde fındık yetiştiriciliği yapan 135 üretici ile yüz yüze anket çalışması yapılmıştır. Üretici sayısının belirlenmesinde tabakalı tesadüfi örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada veri toplamak amacıyla hazırlanan anket, önceki çalışmalardan ve bölgenin tarımsal faaliyetleri göz önünde bulundurularak hazırlanmıştır. Anket verileri 2022 yılı Mayıs ve Haziran aylarında elde edilmiştir. Araştırmada üreticilerin sosyoekonomik özellikleri, iletişim davranışları, bilgi kaynakları, iklim değişikliği hakkında bilgi seviyeleri, iklim değişikliği algıları, görüşleri, gelecek algıları, endişe durumları, üretimin ciddi anlamda olumsuz olarak etkilenmesi durumunda alınacak olan üretici kararları, iklim değişikliğine karşı uyum stratejileri ve iklim değişikliğine karşı önlem alma durumunu etkileyen faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Verilerin analizinde frekans, yüzde, ortalama ve standart sapma gibi tanımlayıcı istatistikler ve iklim değişikliğine karşı uyum önlemi alma durumunu etkileyen faktörlerin belirlenmesinde binary lojistik regresyon modeli kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre modelde iklim değişikliğine uyumlu olarak tespit edilen üreticilerin oranı %14,81'dir. İklim değişikliğine karşı uyum önlemi alma durumunu; üreticilerin eğitim seviyesi, kooperatife üye olma durumu, tarım yöntemi, iklim değişikliği ile ilgili toplantı/seminer/konferansa katılım durumu ve fındık harici tarımsal gelir elde etme durumu pozitif olarak etki ederken, üreticilerin tarımsal deneyim süresinin negatif etki ettiği tespit edilmiştir. Üreticilerin iklim değişikliği konusunda bilinçlendirilmesi ve gerektiğinde uygun önlemler alabilmeleri için başta Tarım ve Orman Bakanlığı olmak üzere ziraat odaları, üniversiteler ve diğer paydaşlar tarafından bölgede düzenli olarak eğitim ve yayım faaliyetleri yapılmalıdır.