Çatışma çözümü bağlamında uluslararası örgütlerin başarısızlığı: AGİT Minsk Grubu örneği

Karabağ sorunu, 1990'lı yılların başından 2020 yılına kadar devam eden, zaman zaman insani trajedilerin ve şiddetli çatışmaların yaşandığı bir sorundur. Anlaşmazlığın çözümü için AGİT Minsk Grubu çerçevesinde 1992'den 2020'ye kadar yürütülen barış görüşmeleri başarısızlıkla sonuçlanmıştır. Çatışma, bir tarafın diğerine mutlak askeri üstünlük kurması sonucunda 2020 yılında çözülmüştür. Bu seyirden hareketle çalışmada, Karabağ sorunu çerçevesinde uzun yıllar süren barış görüşmelerine rağmen, çatışmanın neden barışçıl yollarla değil de askeri yollarla çözümlendiği sorusuna yanıt arandı. Çalışma bu soruya yanıt olarak, çatışmanın niteliği gereği çözüme dirençli hale geldiği, dolayısıyla taraflardan birinin diğerine mutlak hakimiyeti sonucunda çözümlendiği sonucuna varmıştır. Sorun William Zartman'ın zorlu çatışmalara olan yaklaşımı temel alınarak, taraflar arasındaki kimlik farklılıkları, çatışmanın uzun süre "donmuş olarak" kalmasının müzakere aşamasına etkisi, çözümlerin kutuplaşması, tarafların anlaşmazlığı çözmek için gerekli olgunluğa ulaşıp ulaşmadığı ve tarafların çatışmanın devam etmesinden herhangi bir kazanç güdüp gütmedikleri çerçevesinde ele alınmıştır. Bu bağlamda Karabağ sorununun zorlu bir çatışma örneği olduğu ve bu faktörleri içermesi nedeniyle barış görüşmelerinin başarısızlıkla sonuçlandığı ve askeri yollarla çözüldüğü sonucuna varılmıştır.