Çatışma yönetiminde kontrol metodu: İsrail örneği

Farklı etnik kimliklere sahip toplumlarda farklılıkların nasıl bir arada yaşayacakları ulus devletlerin sorunu haline gelmiştir. Çatışma yönetiminde farklılıkları yönetmeye dair metotlar ve farklılıkları ortadan kaldırmaya dair metotlar bulunmaktadır. Bu metotlar arasında "kontrol" farklılıkları yönetmek için kullanılan bir metottur. Ian Lustick'in ilk defa bir metot olarak ele aldığı kontrol, farklılıkları yönetmek amacı ile geliştirilmiştir. Bu metodun ne kadar işlevsel olduğu İsrail'de yaşayan Araplar özelinde bu çalışmada değerlendirilmiştir. İsrail Devleti'nin Filistin topraklarında kuruluşu ile neredeyse bir yüzyıldır Araplar ve Yahudiler arasında devam eden çatışmada binlerce kişi yaralanmış veya hayatını kaybetmiştir. Tarihsel süreçte Filistin toplumu ve İsrail Devleti ile olan çatışmalar 1948 yılında İsrail sınırlarında kalan Arap vatandaşların ve ilerleyen yıllarda oturma izni alan Arapların Filistinli kimliği ve İsrailli kimliği arasında seçim yapmalarına neden olmuştur. Bu nedenle İsrail'in kendi sınırları içerisinde olmayan Filistinlilere karşı tutumu İsrail'in iç dinamikleri üzerinde de etkili olmuştur. İsrail'in semboller, kamusal alanda uygulanan politikalar, siyasal alanda Arapların temsiliyeti ve ayrımcı yasalar aracılığıyla, İsrail içinde yaşayan Araplar üzerinde kontrol metodunu ne derece ve ne şekillerde uygulamakta olduğu bu tez kapsamında ele alınmaktadır. Bu uygulamalar, kontrol teorilerinin iddia ettiğinin aksine İsrail'de yaşayan Arap ve Yahudi gruplar arasında süregelen çatışmayı dindirememiş, İsrail toplumunda ise istikrarı zedelemiştir. Özellikle "Vatandaşlık ve İsrail'e Giriş Yasası" ve "Ulus Devlet Yasası" azınlıklara karşı devletin Yahudi karakterinin korunması adına verilen gittikçe şiddetlenen çabayı göstermektedir. Tezin en önemli bulgusu olarak, kalıcı bir barış sağlanamadığı için İsrail'in Filistinli Arapları sistematik olarak dışlanmaya maruz bıraktığı iddiası savunulacaktır.