Çekme deneyleri ve sertlik deneyleri ile gerçek gerilme tayini

Anahtar kelimeler: Vickers sertligi, çekme deneyi, plastik deformasyon Soguk kafa sisirme dövme yöntemi ile çelik civata imalatı tasarımında malzeme karakterizasyonu, geleneksel tasarım ve bilgisayarlı simülasyon çalısmaları için önemli bir asamadır. Malzeme karakterizasyonunda, yaygın olarak çekme ve basma deneyleri kullanılmaktadır. Daha pratik bir deney yöntemi olan sertlik deneyleri ile malzeme karakterizasyonu çalısmaları son yıllarda arastırmacıların ilgi odagı olmustur. Bu çalısmada, gerçek gerilme-gerçek birim sekil degisimi egrilerinin Vickers sertlik (indentation) deneylerinden elde edilebilirligi arastırılmıstır. Deneysel çalısmalarda QSt32-3, 20MnB4, 30MnB3 ve 42CrMo4 civata çelik hammaddelerinin çekme deneylerinden gerçek gerilme-gerçek birim sekil degisimi egrileri elde edilmis ve bu egrilerden malzemelerin mukavemet katsayıları ile peklesme üssü degerleri tayin edilmistir. Çekme deneylerinden elde edilen gerçek gerilme-gerçek birim sekil degisimi egrileri ile Vickers sertlik deneylerinden elde edilen kuvvet-iz derinligi egrileri arasında bir iliski arastırılmıstır. Deneylerde kullanılan her bir malzeme için 0,05 gerçek birim sekil degisimi degerinin üzeri degerler için uygun sonuçlar veren bir bagıntı elde edilmistir.