Çeşitli kemoterapi ajanlarının farklı sıcaklık ve çözücülerdeki çözünürlüklerinin ve antikanser aktivitelerinin incelenmesi

Kanser insan hayatını tehdit eden ve dünya genelinde ölüme sebep olan hastalıkların başında gelmektedir. 2020 verilerine göre dünya çapında yaklaşık 19 milyon kanser vakası ve yaklaşık 10 milyon da ölüm tespit edilmiştir. Bu kanser vakaları içerisinde, meme kanseri ve over kanseri kadınlarda sıklıkla karşılaşılan ve hayatı tehdit eden kanser türleri arasında ön sıralarda yer almaktadır. Kanser tedavisinde cerrahi müdahaleden sonra çeşitli tedavi modaliteleri uygulansa da kemoterapi bu tedavilerin temelini oluşturmaktadır. Docetaxel, meme, over ve küçük hücreli dışı akciğer kanseri dahil olmak üzere farklı kanser türlerinin tedavisinde kullanılan, klinik açıdan iyi bilinen bir antimitotik kemoterapi ilacıdır. Lapatinib, daha önce kemoterapötik tedavi almış hastalarda ilerlemiş veya metastatik HER pozitif meme kanserinin tedavisinde kullanılan bir antineoplastik ajan ve tirozin kinaz inhibitörüdür. Ayrıca, kanser tedavisi için yeni bir umut olan paladyum (II) komplekslerinin antikanser aktiviteleri bulu nm aktadır. Bu kompleksler kemoterapide sıklıkla kullanılan diğer kemoterapötik ajanlara göre daha düşük yan etkilere sahiptir. Düşük çözünürlük, yeni kimyasal bileşiklerin formülasyonunda ve geliştirilmesinde olduğu kadar bunların jenerik geliştirilmesinde de temel sorundur. Kemoterapi de de karşılaşılan en önemli sorunlardan birisi de çözünürlüktür. Bu çalışmamızın asıl hedefi çeşitli kemoterapi ajanlarının farklı sıcaklık ve çözücüler kullanıp çözünürlüklerini arttırarak antikanser aktivitelerinde artış sağlayabilmek tir. Bu tez çalışmasında shake flask yöntemi kullanıl arak docetaxel, lapatinib ve Pd(II) komplekslerinin (Comp A ve Comp B); DMSO, PEG200 ve PEG400'ün çeşitli konsantrasyonlarında , 25oC, 30oC ve 35oC sıcaklıklar kullanılarak hazırlandı. Bu yöntemle ilk olarak kullanılacak çözücü ve ilaç miktarları ölçülerek karıştırıldı. Daha sonra hazırlanan solüsyonlar 24 saat boyunca gerekli sıcaklıkta shakerda inkübasyona bırakıldı İnkübasyon sonrası santrifüj edilerek süpernatant kısmı alındı ve çeşitli konsantrasyonları hazırlandı. Hazırlanan ilaç çözeltileri de MTT deneylerinde kullanıldı . Elde edilen verilerin istatistiksel analizleri yapılarak hücre canlılığı üzerindeki etkisi incelendi. Elde edilen verilere göre, kullanılan ilaç ve bileşikler, uygulanan çözücü, sıcaklık ve doza bağlı olarak farklı sitotoksik etki gösterdi. Genel itibariyle, çözünme oranına bağlı olarak meme ve over kanseri hücre hatlarındaki canlılık oranlarında azalma meydana geldiği gözlemlendi. Sonuç olarak, elde ettiğimiz ön veriler ışığında, kemoterapi ilaçlarının geliştirilmesinde ve etkinliğinde bu ajanların çözünürlük seviyelerinin tedavi açısından önem arz edebileceğini ortaya koyduk.