Çeşitli ısıl işlem rejimlerinin alaşımsız dökme çeliklerin kırılma tokluğuna etkisinin araştırılması

Alaşımsız dökme çelikler endüstride çok geniş kullanım alanına sahiptir. Özellikle makine parçalarının imalatında kullanılan bu çeliklere, kırılma tokluğunu arttırmak için dökümden sonra gerilim giderme ısıl işlemi uygulanmaktadır. Ancak, söz konusu çeliklere yapılan bu ısıl işleme rağmen üretilen parçalarda gevrek kırılma tipinde hasar görülmektedir. Dolayısıyla bu çeliklerin ömür uzunluğu oldukça kısadır. Gevrek kırılma riskinin azaltılması için özellikle malzemenin kırılma tokluğunun iyileştirilmesi gerekir. Kırılma tokluğu ise ısıl işlemler ile geniş aralıkta değiştirilebilir. Böylece, bu çalışmada söz konusu çeliklere su verme-temperleme ve tam tavlama ısıl işlemleri yapılarak, bu ısıl işlemler sonucunda çeliklerin mekanik özelliklerindeki değişimler incelenmiştir. Kırılma tokluğunun saptanmasında uygulanması kolay olan farklı bir yöntem kullanılmıştır. Bu metot, kırılma tokluğunu temel mekanik özelliklerle bağlama imkânı vermektedir. Deneyler üç farklı dökme çelik üzerinde yapılmıştır. Bu çalışmanın bir sonucu olarak, tam tavlama ısıl işlemi ile en iyi kırılma tokluğu değerleri elde edilmiştir. Aynı zamanda karbon oranı arttıkça kırılma tokluğu değerleri azalmaktadır.