Çevresel yönetişim algısı üzerine bir değerlendirme: Trabzon Büyükşehir Belediyesi örneği

Kaynakların aşırı ve bilinçsiz kullanımı çevre sorunlarının ortaya çıkmasına neden olmuştur. Ortaya çıkan çevre sorunları tüm dünyayı ilgilendiren bir sorun haline gelmiştir. Devletler giderek artan çevre sorunlarıyla tek başlarına mücadele edemez hale gelmiş ve uluslararası iş birliği yapılması kararlaştırılmıştır. Çevre sorunlarının ancak yönetişim yaklaşımının çok aktörlü, iş birliği, şeffaflık ve katılımcılık ilkelerinden yararlanılarak iyileştirilebileceği öngörülmüştür. Çevre yönetişimi kavramı küresel çevre sorunlarına çözüm arama sürecinde ortaya çıkmış ve gelecek nesillerin ihtiyaçlarını da göz önünde bulundurarak bugünkü neslin ihtiyaçlarını karşılamayı hedeflemektedir. Küresel çevre sorunlarıyla mücadele sürecinde alınacak kararlarda ve uygulanacak politikalarda devletlerle birlikte özel sektör ve sivil toplum kuruluşlarının katılımı sağlanarak bütüncül bir politika uygulanması gerektiği vurgulanmıştır. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 56. maddesine göre herkes sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. 2872 sayılı Çevre Kanunu'nda yerelden kaynaklanan çevre sorunlarının iyileştirilmesi için idare ile yerel ve gönüllü kuruluşların birlikte hareket etmesi gerektiği belirtilmiştir. Rio Zirvesi sonucunda başlatılan ve ülkemizde 1996 yılından sonra yaygınlaşan Yerel Gündem 21 Programı, yönetişim ilkelerinin yerel düzeyde etkin bir şekilde uygulanmasını amaçlamaktadır. Araştırmanın amacı, Trabzon Büyükşehir Belediyesi katılımcılarının çevre yönetişimine ilişkin düşünce ve deneyimlerini anlamak ve yerel yönetimlerde çevre konularına ilişkin karar alma ve oluşturulacak politika süreçlerinde ilgili aktörlerin katılımını analiz etmektir. Araştırmanın yöntemi nitel araştırma tekniği olarak tasarlanmıştır. Bu bağlamda çalışmada yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Ölçüt ve kartopu örnekleme yöntemleri kullanılarak 35 kişiyle görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler daha sonra MAXQDA Analytics Pro 2024 programı ile içerik analizine tabi tutulmuştur. Analiz sonucunda katılımcıların yönetişim kavramı hakkında az bilgi sahibi oldukları, ancak Trabzon Büyükşehir Belediyesinin çevre konularına ilişkin faaliyet süreçlerinde iç ve dış aktörlerle etkileşimde bulundukları belirlenmiştir.