A design-based research on shared metacognition through the community of inquiry framework in online collaborative learning environments

Bu çalışma, Sorgulayıcı Öğrenme Topluluğu Çerçevesinden paylaşılan üst biliş kavramını incelemeye yönelik çalışmalara katkı saklamak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, bir öğretim tasarımı modeli ve öğretim tasarımı prensipleri ortaya koyabilmek amacıyla çevrim içi iş birlikli öğrenme ortamlarında sorgulayıcı öğrenme ve paylaşılan üst bilişi oluşturan bileşenler ve ifadeler araştırılmıştır. Ön lisans ve yüksek lisans öğrencilerinden oluşan iki ayrı durum, üç aşamalı Tasarım Tabanlı Araştırma yöntemiyle incelenmiştir. Veri toplama aracı olarak, iş birlikli grup tartışmalarındaki ifadeleri kodlayabilmek amacıyla bir kodlama şeması oluşturulmuş, Paylaşımlı Üst Biliş Ölçeği Türkçe'ye adapte edilmiş, katılımcılarla görüşme yapabilmek amacıyla birebir ve odak-grup görüşme protokolleri geliştirilmiştir. Nicel veriler betimleyici ve çıkarımsal istatistiksel yöntemlerle, nitel veriler ise açık /seçici kodlama süreci ile yorumlanmıştır. Bulgular, Sorgulayıcı Öğrenme Topluluğu Çerçevesinin çevrim içi iş birlikli öğrenme ortamlarında paylaşımlı üst-bilişe ilişkin ifadeleri bilişsel, sosyal ve öğretimsel buradalığa ilişkin ifadelerden ayırt etme ve inceleme konusunda güçlü bir teorik yapı sunduğunu ortaya koymuştur. Oryantasyon-Planlama, İzleme ve Değerlendirme-Yansıtma bileşenlerinin çevrim içi iş birlikli öğrenme ortamlarında paylaşılan üst biliş kavramının 3 temel bileşeni olduğu ortaya konmuştur. Ayrıca, bu üç temel bileşeninin her birinin grup tabanlı (iş birliğine yönelik) ve konu tabanlı (içerik ve anlamaya yönelik) düzenleyici işlemleri barındırdığı kanıtlanmıştır. Paylaşılan üst biliş kavram yapısını modellemenin yanı sıra, sunulan model ve Sorgulayıcı Öğrenme Topluluğu çerçevesine dayalı çevrim içi iş birlikli eğitimlerde kullanılabilmesi amacıyla uygulayıcı ve öğretim tasarımcılarına yardımcı olabilecek 6 öğretim tasarımı ilkesi önerilmiştir.