Çevrimiçi Basında Tık Tuzağı (Clickbait) İçerikler: Futbol Haberlerine Yönelik Bir İçerik Analizi

ÖZ: Spor yapı ve nitelikleri nedeniyle kitle iletişim araçları ile güçlü bir ilişki içerisindedir. Bilgi ve iletişim teknolojisinde yaşanan gelişmeyle birlikte birçok alanda olduğu gibi spor haberciliğinin reklam ve habercilik pratiklerinde de dönüşüm yaşanmıştır. Tıklanmanın sayılabilmesi ve habercilik gelirlerinin büyük bir kısmını reklam gelirlerinin oluşturmasından dolayı tık tuzağı yaygınlaşmıştır. Bu durumda internet ortamında yapılan spor haberciliği açısından çevrimiçi içerik oluşturucuları, daha fazla sayfa görüntülemesi elde etmek ve böylece destek içeriğini sağlamadan daha fazla reklam geliri elde etmek için okuyucuların bir bağlantıyı tıklamalarını teşvik eden içerikler üretmeye başlamışlardır. Bu çalışmada da kitle iletişim araçları ile güçlü bir ilişki içerisinde olan güçlü etkileri bulunan spor basınında yer alan tık tuzağı içerikli haberleri incelenmektedir. Türkiye genelinde en fazla ziyaretçiye sahip olan Fanatik ve Fotomaç’ın internet siteleri ele alınmıştır. Bu bağlamda fanatik.com.tr ve fotomac.com.tr haber sitelerinden alınan 40 haber, tık tuzağı içerikli futbol haberinde başlık kullanımları içerik analizi yöntemi ile incelenmektedir. Araştırmanın sonunda fanatik.com.tr ve fotomac.com.tr spor haber sitelerinin haber içerik üreticileri tarafından tık tuzağı içerikli haber sunumu yapıldığı tespit edilmiştir. Değerlendirmeler neticesinde beş farklı tık tuzağı haber kategorsi tespit edilmiştir. Bu kategoriler; Araştırmada Başlığın Açıklayıcı Olmaması, Şekilin Anlaşılabilir Olmaması, Şekilin İçerikle Uyumsuz Olması, Başlığın İçerikle Uyumsuz Olması ve Tamamlanmayan Başlık Kullanılması başlığı altında incelenmiştir. Kategorilerin altında incelenen haberlerde tık tuzağı yönelik bir tematik yapının çalıştığı tespit edilmiştir. Her kategoriden sekiz haber olmak üzere toplamda 40 haber, her kategoriden 16 haber olmak üzere toplamda 83 Şekil incelenmiştir.