Ceza Muhakemesi Hukukunda Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kararları nedeniyle yargılamanın yenilenmesi

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nda yargılamanın yenilenmesi sebepleri tahdidi olarak düzenlenmiştir. Bu sebepler arasında gösterilen bir yargılamanın yenilenmesi nedeni de Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin ceza yargılaması hükmüne ilişkin ihlal veya dostane çözüm ya da tek taraflı deklarasyon sonucunda düşme kararı vermesidir (CMK m. 311/1-f). Bir uluslararası mahkemenin hak ihlali veya dostane çözüm ya da tek taraflı deklarasyon sonucunda düşme kararı vermesi halinde yargılamanın yenilenmesi yoluna gidilebileceğinin kabulü artık çoğu modern hukuk toplumlarında görülmektedir. Bu durum ise insan hakları açısından oldukça önemli bir adım olarak kabul edilmelidir. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesine taraf olan devletler, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi tarafından verilen kararları icra etme yükümlülüğü altındadır. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kararı nedeniyle yargılamanın yenilenmesi yolunun kabulü de Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin, Ek Protokollerinin ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin etkinliğini arttırmıştır. Bununla birlikte Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi tarafından verilen bir karar nedeniyle icra edilecek yargılamanın yenilenmesi yolu yalnızca hükümlünün lehine olacak şekilde gerçekleştirilebilir. Başka bir anlatımla, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararı nedeniyle hükümlü aleyhine yargılamanın yenilenmesi yoluna gidilemeyecektir. Yargılamanın yenilenmesi yolunun istisnai bir kanun yolu oluşu sebebiyle bu yolun muhakemesi Ceza Muhakemesi Kanunu'nda sıkı şartlara tâbi tutulmuştur. Bu usuli kurallara uyulmaması sebebiyle yargılamanın yenilenmesi gerçekleşmeyeceğinden kuralların taraflarca ve özellikle istem sahipleri tarafından detaylıca bilinmesi gerekmektedir. Çalışmanın amacı, ceza muhakemesi hukukunda Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları nedeniyle yargılamanın yenilenmesi kanun yolunu tüm yönleriyle ortaya koymaktır. Bu amaca hizmet edecek şekilde tezde öncelikle yargılamanın yenilenmesi yolunun genel esasları aktarılmış, sonrasında müstakil olarak Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları nedeniyle yargılamanın yenilenmesi kurumu incelenmiş ve son olarak bu kurumun muhakeme süreci ortaya konulmuştur.