Ceza muhakemesi hukukunda tanık beyanının güvenilirliği

Ceza muhakemesi hukukunda tanık beyanı, tanığın olayı yanlış hatırlama ya da yalan beyanda bulunma ihtimali nedeniyle tartışmalı bir delil türü olsa da tanık beyanı pek çok olayda tek ya da belirleyici delil olarak karşımıza çıkması nedeniyle yaygın olarak başvurulan bir delil türüdür. O hâlde bu delil türünden vazgeçmek mümkün olmadığına göre, güvenilirliğini artırmak tek çözüm yolu olarak ortaya çıkmaktadır. Bu nedenle bu doktora tezi, tanık beyanının güvenilirliğini artırmaya yönelik hukuki çözüm önerileri getirmeyi amaçlamaktadır. Tanık beyanının güvenilirliğini artırmak bir zorunluluksa da bunun ceza muhakemesi hukukunun temel prensipleri ile çelişki oluşturmayacak bir yöntem belirlenerek yapılması gerekir. Bu nedenle çalışmanın birinci bölümünde ceza muhakemesi hukukunda delillere hâkim olan ilkeler ve delil türleri ele alınmakta, böylece tanık beyanının ceza muhakemesi hukukundaki yeri tespit edilmektedir. Tanık beyanının güvenilir olmamasının nedenlerini anlamadan bu delil türünün güvenilirliğini artırmanın yolları üzerinde düşünebilmek mümkün değildir. Bu nedenle, çalışmanın ikinci bölümü tanık beyanıyla ilgili adli psikoloji alanında yürütülen araştırmalara özgülenmekte ve bu alanda yapılan güncel çalışmalar özetlenmektedir. Çalışmanın üçüncü bölümünde tanığın hak ve yükümlülükleri bakımından ceza muhakemesi kanununda yer alan düzenlemeler, beyanın güvenilirliği bağlamında incelenmektedir. Son bölümde ise tanığın çağrılmasından beyanının değerlendirilmesine kadar geçen muhakeme sürecine ilişkin düzenlemeler, tanık beyanının güvenilirliği kapsamında ele alınmaktadır. Çalışmanın üçüncü ve dördüncü bölümlerinde aynı zamanda, mevzuatımızda yer alan söz konusu hükümlerin tanık beyanının güvenilirliğini değerlendirmek bakımından varsa eksikliklerinin neler olduğu tespit edilmekte ve buna ilişkin çözüm önerileri sunulmaktadır.