Çimlenme ve erken fide döneminde mısır çeşitlerinin düşük sıcaklık stresine tepkisi

Bu çalışma, 9 farklı mısır çeşidinin (PR31Y43, P0937, KWS Kefrancos, KWS Kolleseus, KWS 5581, LG30.500, DKC 7240, DKC 5685 ve DKC 6050) çimlenme ve fide döneminde düşük sıcaklıklara karşı tepkilerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. İlk olarak bu çeşitlerin farklı sıcaklık derecelerinde (10 °C, 18 °C ve 25 °C) çimlenme ve çıkış testleri yapılmış ve daha sonra -4 °C'de soğuk zararı sonrası canlılık oranları belirlenmiştir. Ayrıca, çimlenme, çıkış ve soğuk zararı öncesi fideler üzerinde incelenen bazı özellikler ile soğuk zararı sonrası belirlenen canlılık oranları arasındaki korelasyon ve regresyon ilişkileri incelenmiştir. Sonuçlara göre; düşük sıcaklık tüm çeşitlerde çimlenme ve çıkış oranlarını, kök ve gövde uzunluklarını, taze ve kuru ağırlığı olumsuz etkilerken, ortalama çimlenme ve çıkış süreleri uzamıştır. En yüksek çimlenme ve çıkış oranları KWS Kolleseus ve KWS 5581 çeşitlerinde elde edilirken, en düşük değerler PR31Y43 çeşidinde gözlenmiştir. DKC 7240 çeşidinin çıkış oranları, sürgün ve kök uzunluğu, yaş ve kuru fide ağırlığı düşük olmasına karşın, -4 C°'de yapılan canlılık testlerinde en yüksek toplam canlı fide sayısına sahip çeşit olmuştur. Çimlenme ve fide döneminde incelenen özelliklerin soğuk zararı sonrası bitki canlılık oranlarıyla ilişkisini belirlemek amacıyla yapılan korelasyon ve regresyon analizleri sonucunda; çimlenme döneminde kök uzunluğu, çıkış döneminde çıkış oranı ve fide döneminde SPAD gözlemlerinin bitki canlılık oranlarıyla ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak; mısır çeşitlerinin düşük sıcaklığa gösterdiği tepkiler farklı olup düşük sıcaklık çimlenme, çıkış ve fide özellikleri üzerinde olumsuz etkiye neden olmuştur. Özellikle düşük sıcaklıklarda çimlenme ve çıkış oranları bakımından daha düşük değerler ve yavaş fide gelişimi gösteren DKC 7240 ve DKC6050 çeşitlerinin soğuk zararı testlerinde daha yüksek toplam canlı fide sayısına sahip olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, çimlenme (kök uzunluğu) ve çıkış testleri (çıkış oranı) ile fide döneminde (SPAD değeri) yapılan bazı gözlemlerin soğuk zararı sonrası bitki canlılık oranlarıyla ilişkili olduğu dolayısıyla mısır genotiplerinin soğuğa toleransını belirlemede kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.