Çin'in küresel stratejisinin bir unsuru olarak kuşak yol inisiyatifi: Bir ekonomi politik analiz

Kuşak ve Yol İnisiyatifi (BRI), Tarihi İpek Yolunun canlandırılması olarak başlamış ve Avrasya coğrafi kuşağını yeniden kalkındırma hedefini ortaya koymasıyla beraber küresel siyasette önemli bir proje haline gelmiştir. Bir taraftan katılımcı ülkelerinin artması ile uluslararası bir formata bürünürken, diğer taraftan Çin için önemli bir dış politika aracı haline gelmesi, BRI'yı nasıl anlamamız gerektiğine yönelik bir analitik çerçeve kurma ihtiyacını ortaya çıkarmıştır. Çin'in küresel siyasetteki rolünü farklı bir boyuta taşıyan BRI, aynı zamanda hem küreselleşme formlarındaki değişimden hem de katılımcı ülkelerinin işbirliği iştiyaklarından da doğal olarak etkilenmektedir. Bu durum, BRI çalışmaları için Çin harici bileşenleri de tespit ve tahlil etmeyi zorunlu hale getirmektedir. Bu çalışma, bu tespit ve tahlil zorunluluğundan yola çıkarak, BRI'nın idealde bir uluslararası işbirliği platformu olmak ile Çin'in dış politika aracı olmak arasında kaldığını düşünmektedir. Bu çalışma, küreselcilik-kalkınmacılık ikilemini temel alarak ihtiyaç duyulan analitik çerçeveyi geliştirmeyi ve Çin harici bileşenleri de bu çerçeve içerisine dâhil ederek BRI'nın küresel siyasetteki konumunu tahlil etmekte ve BRI'nın uluslararası bir işbirliği platformu olma potansiyelini tartışmaktadır. Bu çalışmada, BRI çalışmalarındaki geleneksel faktör olan Çin'in büyük stratejisine (grand strategy) ek olarak katılımcı ülkelerin işbirliği iştiyakları ve küreselleşme formlarındaki değişim yeni birer bağımsız değişken olarak eklenmiştir. Her bir değişkenin BRI'nın sorun alanları üzerindeki etkileri ayrı bölümlerde incelenmiş, sonuç olarak finansal ve ticari entegrasyon gibi BRI'nın hedefleri arasında yer alan önemli ekonomik değişkenler açısından dahi BRI'nın işbirliği potansiyelinin önemli sorun alanlarına sahip olduğunu değerlendirmiştir.