Çipura (Sparus aurata) yetiştiriciliğinde kullanılabilecek alternatif bağışıklık uyarıcı ve tedavi edici tıbbi bitkilerin belirlenmesi

Bu çalışmada, yem katkı maddesi olarak kullanılan ısırgan otu (Urtica dioica) ve akçakesme bitkisi (Phillyrea latifolia) etanolik özütlerinin, çipura (Sparus aurata) balıklarında büyüme performansına, hematolojik parametrelere, doğal bağışıklık yanıtlara ve ayrıca ısırgan otu deneyi sonunda Vibrio (Listonella) anguillarum patojenine karşı hayatta kalma oranına etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada, 0 mg/kg (kontrol); 50 mg/kg; 100 mg/kg; 200 mg/kg ve 400 mg/kg oranlarında ısırgan otu ve akçakesme etanolik özütleri yemlere ilave edilmiş, 60 gün süreyle çipura balıklarında denemesi gerçekleştirilmiştir. Her bitki için ayrı kurulan deneylerin sonucunda; ısırgan otu ve akçakesme özütlerinin büyüme performansında ve kırmızı kan hücresi, hematokrit, hemoglobin gibi kan parametrelerinde olumsuz bir etki göstermeden bağışıklığı uyardığı tespit edilmiştir. Bitkilerin farklı dozlarda yeme ilavesi sonucunda, lizozim ve myeloperoksidaz aktivitelerinde önemli artışların olduğu (p<0,05); sadece ısırgan özütü için gerçekleştirilebilen solunum patlama aktivitesinde de artış sağlandığı tespit edilmiştir (p<0,05). Sadece ısırgan otu için gerçekleştirilebilen kontrol testi sonucunda, 100 mg/kg konsantrasyonunda yeme ilave edilen ısırgan otu etanolik özütünün çipura balıklarında Vibrio (Listonella) anguillarum patojenine karşı %96'lık yaşama oranı sağladığı tespit edilmiştir. Her iki bitki denemesinde bağışıklıktan sorumlu genlerin (IL-1β; IL-6, IL-10, IL-18 ve TNF-α) ekspresyon seviyelerinde meydana gelen değişimler ile birlikte humoral yanıtlar ele alınmış ve sonuçlar değerlendirilmiştir. Sonuç olarak 100 mg/kg ısırgan otu ya da 200 mg/kg veya 400 mg/kg akçakesme etanolik özütlerinin yem katkı maddesi olarak kullanılması, çipura balıklarında bağışıklığın önemli derecede aktive olmasını sağlamıştır.