Çıkarımsal arapça metin özetleme: genetik algoritmalar ile öznitelik optimizasyonuna dayalı hibrit yaklaşım

Bu çalışmada, Arapça metinler için tek belgeli ve extractive tabanlı bir otomatik özetleme modeli geliştirilmiştir. Önerilen yöntem kapsamında cümleler; konum, uzunluk, anahtar kelime yoğunluğu, sayısal ifadelerin varlığı, cümleler arası benzerlik düzeyi, adlandırılmış varlıkların tespiti, Arapça–İngilizce karışık terimlerin bulunması ve TF–ISF yöntemiyle belirlenen terim önemi olmak üzere sekiz farklı istatistiksel ve anlamsal özellikle temsil edilmiştir. Bu özelliklerin ağırlıkları Random Search algoritması ile optimize edilmiş, ardından en uygun cümle kombinasyonlarının seçimi için Genetik Algoritma (GA) kullanılmıştır. Model, Essex Arabic Summaries Corpus (EASC) veri kümesi üzerinde test edilmiş ve ROUGE-1, ROUGE-2 ile ROUGE-L metrikleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Deneysel sonuçlar, geliştirilen yöntemin bilgilendirici, bütünlüklü ve anlamsal açıdan zengin özetler üretebildiğini göstermektedir.