Clarias gariepinus (karabalık)'da GNRH kullanımının reprodüktif performans üzerine etkilerinin meta-analiz yöntemiyle incelenmesi

Gonadotropin releasing hormon (GnRH), hayvanlarda üreme faaliyetlerini kontrol eden önemli bir endokrin salgıdır. Bu hormonun salgılanması, yumurtalıklarda foliküler gelişim ve ovulasyonun meydana gelmesi için çok önemlidir. Hayvanlarda fertiliteyi arttırmak, ovulasyonu gerçekleştirmek ve ovaryum kistlerini tedavi etmek için kullanılır. Hormon, bu etkilerini Folikül Uyarıcı Hormon ve Luteinleştirici Hormonlarını salgılatmak suretiyle gerçekleştirir. Bu tez çalışmasında, GnRH kullanımının Clarias gariepinus türü balıklarda; fertilizasyon oranı, yumurta açılım oranı, ovulasyona ulaşma süresi ve yaşama oranı üzerine olan etkileri meta-analiz yöntemiyle incelenmiştir. Bu amaçla Prisma yönteminden yararlanılarak; Pubmed, Web of Science, Sciencedirect, Scopus ve Google akademik üzerinden literatür taraması yapıldı. Yapılan taramalar neticesinde bulunan çalışmalar için bir seçim prosedürü oluşturuldu. Seçilen çalışmalarda önce başlık ve özet taraması yapıldı, daha sonra detaylı bir şekilde tam metin taramasına geçildi. Değerlendirmeye alınacak çalışmalar tespit edildikten sonra her bir çalışma için ilk yazar ismi, yayın tarihi, popülasyon, çalışmanın türü, uygulanan tedavi şekli, sonuç değişken, deney grubu örnek sayısı, kontrol grubu örnek sayısı, deney grubuna ait ortalama ve standart sapma değerleri, kontrol grubuna ait ortalama ve standart sapma değerleri veri olarak alındı. Verilerin analizinde, etki büyüklüğü hesaplanırken Random Effects Model (REM) ve Fixed Effect Model (FEM) kullanıldı. Meta-analiz işlemi, Meta-Essentials programı kullanılarak yapıldı. Sonuçta, bu çalışma ile GnRH uygulamasının dişi Clarias gariepinus balıklarında yumurtlamayı indüklediği ve ovulasyon süresini kısalttığı, fertilizasyon oranlarını yükselttiği ve yavru hayatta kalma oranlarını artırdığı tespit edildi. Bu çalışmanın sonuçları dikkate alındığında, GnRH'nın dişi balıklarda üremeyi uyarmak amacıyla kullanılabileceği kanısına varıldı.