Çocuk ceza adaleti sisteminde uygulanan yaptırımların onarıcı adalet çerçevesinde değerlendirilmesi

Çocuklar tarafından işlenen suçlara yetişkinler tarafından işlenen suçlarla aynı tepkinin verilmemesi gerektiği, üzerinde neredeyse tamamen uzlaşı sağlanmış bir konudur. Öte yandan hapis cezasının suçlulukla mücadelede yeterince etkili bir araç olmadığı da çok uzun yıllardır kabul edilmiş bir olgudur. Bununla birlikte ceza adaleti sistemimizde hâlâ ilk kez suç işleyen ve işlediği suç şiddet içermeyen çocuklar için dahi hapis cezası verilebilmektedir. Herhangi bir cezaya çarptırılmak bir kenara sadece resmi ceza adaleti sistemine girmek bile çocuklar açısından olumsuz etkiler doğurabilmektedir. Bu nedenle tezimizde onarıcı adaletin çocuk ceza adaleti sisteminde uygulanabilirliği konusu ele alınmıştır. Mevcut ceza adaleti yerine onarıcı adalet uygulamalarının çocuk suçluluğuna verilecek tepki bakımından daha yerinde olacağını ortaya koymak amacıyla: Birinci bölümde, teorik ve ampirik çalışmalar ışığında çocuk suçluluğunu etkileyen nedenler üzerinde durulmuş, çocuklar tarafından sıklıkla işlenen suçların tam da onarıcı adalet anlayışıyla ele alınabilecek suçlar olduğunun ortaya konulması için ülkemizdeki çocuk suçluluğu istatistikleri paylaşılmıştır. Öte yandan onarıcı adalet paradigması hakkında temel bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde ise Türk ceza hukukunda suça sürüklenen çocuklar hakkında uygulanan yaptırımlar ele alınmıştır. Son bölüm olan üçüncü bölümde, karşılaştırmalı hukukta uygulanan onarıcı adalet programlarından, bu programlar sonunda karar verilen yaptırımlardan bahsedilmiş ve çocuk ceza adaleti sistemimizde onarıcı adalet çerçevesinde yapılabilecek düzenlemelere ilişkin öneriler getirilmiştir.