Çocuk evlerinde yetişmiş bireylerin kurum bakımı tecrübeleri ve ilişki dinamikleri: Nitel bir araştırma

Bu araştırmanın amacı, çocuk evlerinde yetişmiş bireylerin kurum bakımı tecrübelerini ve bu tecrübelerin ilişki dinamikleri, bağımsız yaşam becerileri ve kişisel gelişim süreçlerine yansımalarını sistem kuramı çerçevesinde incelemektir. Araştırma, nitel araştırma desenlerinden fenomenolojik yaklaşım doğrultusunda yürütülmüştür. Katılımcılar, amaçlı örnekleme yöntemiyle belirlenmiş ve kartopu örnekleme tekniğiyle ulaşılan toplam 26 bireyden (10 kadın, 16 erkek) oluşmaktadır. Veriler, derinlemesine görüşmeler yoluyla ses kaydı alınarak toplanmış; transkripsiyonun ardından MAXQDA 2024 programına aktarılmış ve refleksif tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Analiz sürecinde 4 ana tema, 13 alt tema ve 70 kod belirlenmiş; toplam 1320 kodlama gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulguları, çocuk evlerinin bireylerin psikososyal gelişimini ve toplumsal yaşama uyumunu desteklediğini; ilişki kurma ve bağımsız yaşam becerilerinin güçlenmesine katkı sunduğunu göstermektedir. Bununla birlikte, bu katkının kurumsal hizmetlerdeki istikrarsızlık, kurumlar arası uygulama farklılıkları, damgalanma ve kurum sonrası rehberlik eksikliği gibi faktörlerle sınırlandığı belirlenmiştir. Katılımcılar, çocuk evlerinde edindikleri becerilerin kişisel gelişimlerine önemli katkılar sağladığını ancak kurumdan ayrılma ve sonrası süreçlerde yeterli rehberlik, psikososyal destek ve istihdam yönlendirmesi alamadıklarını ifade etmişlerdir. Bu bulgular, hizmet modelinin mevcut potansiyelinin daha etkili biçimde kullanılabilmesi için uygulama bütünlüğü, personel sürekliliği, toplumsal farkındalık ve kurum sonrası destek mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiğine işaret etmektedir. Sonuç olarak, bu çalışma çocuk evleri hizmet modelinin bireysel ve toplumsal gelişimi destekleyici yönlerini görünür kılarken, modelin daha etkili ve sürdürülebilir olabilmesi için güçlendirilmesi gereken alanlara ilişkin bütüncül bir değerlendirme sunmaktadır.