Çocuklar için Felsefe (P4C) uygulamalarının ortaokul 5. sınıf öğrencilerinin yaratıcı ve eleştirel düşünme eğilimleri üzerine etkisi

Bu araştırmada Çocuklar İçin Felsefe (P4C) uygulamalarının ortaokul beşinci sınıf öğrencilerin eleştirel ve yaratıcı düşünme eğilimleri üzerine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada bilimsel araştırma yöntemlerinden karma yöntem, araştırma desenlerinden açımlayıcı sıralı desen kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunu ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen, nitel boyutunda ise öğrenci gözlemleri ve araştırmacının sürece dair tuttuğu notlardan oluşturulan gözlem günlükleri yer almaktadır. Deneysel uygulamalar ortaokul beşinci sınıf düzeyinde öğrenim görmekte olan 40'ı deney, 40'ı kontrol grubunda olmak üzere 80 ortaokul beşinci sınıf öğrencisi ile yürütülmüştür. Nitel verilerin toplandığı katılımcı grubunu ise deney grubunu oluşturan ortaokul beşinci sınıf öğrencileri arasından amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemi ile seçilmiş 16 öğrenciden oluşmuştur. Araştırmada deney grubunda bulunan öğrencilerle 8 hafta süren Çocuklar İçin Felsefe (P4C) uygulamaları yapılmış, aynı süreçte kontrol grubu öğrencileriyle herhangi bir uygulama sürecine gidilmemiş, öğrenciler Türkçe Öğretim Programı çerçevesinde ortaokul beşinci sınıf müfredatına devam etmişlerdir. Araştırmada veri toplama aracı olarak Eleştirel Düşünme Eğilimi Ölçeği ile Yaratıcı Düşünme Eğilimi Ölçeği deney ve kontrol grubuna ön test ve son test olarak uygulanmıştır. Araştırmanın nitel verileri yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Araştırmanın nicel verilerinin çözümlenmesinde Jamovi analiz programı kullanılmış, ölçek uygulamaları sonucunda her iki gruptan da elde edilen verilerin analizinde Tekrarlı Ölçümler için Varyans Analizi (Repeated Measures ANOVA) uygulanmıştır. Ölçeklerin alt boyutlarının gruplar arasında anlamlı farklılık gösterip göstermediğini saptamak için bağımsız örneklem t-testi kullanılmıştır. Nitel veriler ise içerik analizi yapılarak çözümlenmiştir. Araştırmanın nicel sonuçlarına göre gruplar arası anlamlı bir farklılık gözlemlenmezken, grup içi değerlendirmelerde anlamlı bir fark elde edilmiştir. Nicel verilerin ardından toplanan nitel veriler de analiz edilerek yorumlama yapıldığında, Çocuklar İçin Felsefe (P4C) Uygulamalarının çocukların yaratıcı ve eleştirel düşünme eğilimlerini pozitif yönde geliştirdiği sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Çocuklar İçin Felsefe, Eleştirel Düşünme, P4C, Türkçe Eğitimi, Yaratıcı Düşünme