Çocuklarda infiltratif anestezi öncesinde aromaterapi ve müzik kullanımının dental anksiyete ve ağrı üzerine etkileri

Giriş ve Amaç: Dental anksiyete çocuklarda sık görülen bir problem olup, diş tedavilerinden kaçınma, ağız hijyeninin ihmal edilmesi gibi sorunlara yol açarak yaşam kalitesini olumsuz etkilemektedir. Bu nedenle, çocuklarda dental anksiyetenin erken teşhisi ve yönetimi çok önemlidir. Literatürde dental anksiyetenin azaltılması amacıyla önerilen farmakolojik olmayan ve farmakolojik çeşitli yaklaşımlar mevcuttur. Bu çalışmanın amacı, çocuklarda infiltratif anestezi öncesinde lavanta ile aromaterapi ve müzik kullanımının dental anksiyete ve ağrı üzerine etkilerini karşılaştırmaktır. Gereç ve Yöntemler: Çalışmamız, Trakya Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Çocuk Diş Hekimliği Anabilim Dalı Kliniği'ne rutin dental tedavi amacıyla başvuran ve dental tedavileri için lokal infiltrasyon anestezisi gereken, 6-12 yaş arası gönüllü 105 hasta ile gerçekleştirildi. Hastalar randomize olarak aromaterapi, müzik terapisi ve kontrol grubu olmak üzere üç gruba ayrıldı. Katılımcıların dental anksiyete düzeyleri, işlem öncesi ve işlem sonrasında uygulanan Çocuklar İçin Diş Hekimi Korku Tarama Ölçeği (CFSS-DS) ile değerlendirildi. Her grup için işlem öncesi, davranış yönlendirme tekniklerinin uygulanması sonrası ve işlem sonrası fizyolojik parametreler (kan basıncı, nabız, oksijen saturasyonu) ölçülüp kaydedildi. Anestezinin uygulaması sırasında her üç grupta da hissedilen ağrı "Wong Baker Ağrı Skalası" ve "FLACC Ağrı Değerlendirme Skalasının" birlikte kullanımı ile subjektif ve objektif olarak değerlendirildi. Bulgular: İşlem öncesi ve sonrası toplam CFSS-DS skorları kontrol ve aromaterapi gruplarında benzer bulunurken (p>0,05), müzik grubunda işlem sonrası skorların istatistiksel olarak anlamlı derecede düştüğü gözlendi (p<0,001). Kontrol grubunda işlem sonrası kalp atım hızı değerlerinin aromaterapi ve müzik gruplarından istatistiksel olarak anlamlı derecede daha fazla arttığı tespit edildi (p<0,05). Sistolik kan basıncı değerlerinde ise, işlem öncesi ile işlem sonrası ölçümler arasındaki değişim ve davranış yönlendirmesi sonrası ile işlem sonrası ölçümler arasındaki değişimlerin müzik ve aromaterapi gruplarında kontrol grubuna göre anlamlı derecede daha az olduğu belirlendi (p<0,001). Diğer parametrelerde gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı (p>0,05). Sonuç: Müzik terapisi ve aromaterapi uygulamalarının çocuklarda dental anksiyete ve ağrıyı azaltmada yardımcı yöntemler olarak tercih edilebileceği, ayrıca müzik terapisinin aromaterapiden daha etkili olduğu bulunmuştur.