Çok değişkenli istatistik analiz yöntemler: Faktör analizi ve diskriminant analizinin Iğdır Üniversitesi öğrencileri üzerine uygulaması

Ülkelerin gelişmişliği, sahip oldukları eğitim ve araştırma imkânlarıyla doğrudan alakalı bulunmaktadır. Üniversiteler hem eğitim hem de araştırma kurumları oldukları için gelişmişlik açısından büyük öneme sahiptirler. Başta Doğu ve Güneydoğu Anadolu olmak üzere bazı üniversitelerimizde sorunlar yaşandığı malumdur. Aslında söz konusu yerlerin sahip olduğu sosyal, kültürel ve ekonomik sorunlar yükseköğretimde de etkili olmaktadır. Bu çalışmada uygulanan Faktör analizi ile 20 likert tipi soru 5 faktör halinde ifade edilmiştir. Burada eğitim ile ilgili 6 soru 1. faktör olarak 'Eğitim' adıyla nitelendirilmiştir. 7 soru da 'Öğretim' adıyla gruplandırılmıştır. 3. faktör ise şehrin temizliği, hava kirliliği ve ulaşım durumu olmak üzere, 'Şehir' faktörü olarak belirlenmiştir. 4. faktör, derslerle ilgili 3 soru için 'Ders' faktörü olarak gruplandırılmıştır. 5. Faktör, öğrencilerin gerek kendi bölümlerinden memnuniyetleri, gerekse ülkedeki eğitimden memnuniyetlerini kapsadığı için 'Memnuniyet' faktörü olarak kategorize edilmiştir. Öğrencilerin eğitim, öğretim, ders, okul memnuniyeti ve şehir hakkındaki görüşlerini içeren likert tipi sorular, Üniversite'ye girdikleri Puan türü, Barınma ve Ulaşım şekline göre uygulanmış olan diskriminant analizi için gerekli olan normallik varsayımı sebebiyle, ayrıca herhangi bir varsayım şartı bulunmayan Multinomiyal Regresyon Analizi de uygulanmıştır. Bu analizlerin sonucunda; Öğrencilerin Üniversite'ye giriş puan türü açısından, Iğdır'ın hava kirliliği ve derslerle ilgili konularda, daha çok sözel puanla Üniversite'ye giren öğrencilerin olumsuz görüş bildirdikleri ortaya çıkmıştır. Öğrencilerin barınma şekli açısından da, öğrencilerin derslere aktif katılımı ve diğer eğitim konularında daha çok yurtta kalan öğrenciler olumsuz görüş bildirmişlerdir. Öğrencilerin okula ulaşım şekline göre, Iğdır'ın hava kirliliği ile eğitim ve öğretim konularında daha çok yaya olarak okula giden öğrenciler olumsuz görüş bildirmişlerdir. Aslında okullarına yaya olarak giden öğrenciler İlahiyat Fakültesi ve Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu öğrencileridir. Çünkü bu okullar, Üniversite Kampusu'nda değil şehir merkezindedir. Nitekim hava kirliliği de şehir merkezinde yaşanan ciddi bir sorundur. Anahtar Kelimeler: Faktör analizi, diskriminant analizi, demografik, üniversite öğrencileri, öğrenci memnuniyeti.