Çok kriterli karar verme yöntemi ile sürdürülebilir bütünleşik kıyı alanları yönetimi modeli belirlenmesi: Trabzon örneği

Bu araştırmanın amacı, Trabzon kıyı alanlarında insan müdahaleleri sonucunda meydana gelen değişimleri irdelemek ve bu değişimlerin etkisini en aza indirmek amacıyla, mavi büyüme kapsamında kıyı koruma ve kullanım alanlarına yönelik sürdürülebilir bir yönetim modeli belirlemektir. Kıyı alanlarındaki değişimler, uzaktan algılama verileri ve CBS yöntemleriyle tespit edilmiş; arazi örtüsü ve kullanımındaki değişiklikler ise CORINE sınıflandırma sistemi ile belirlenmiştir. Kıyı alanlarının kullanımı, korunması ve planlanmasına yönelik kamu ve kamu taleplerini belirlemek amacıyla anket çalışması yapılmıştır. CBS ile entegre ÇKKV yöntemi ile sürdürülebilir kıyı koruma ve kullanım alanı yönetim modeli oluşturulmuştur. Yapılan analizler sonucunda, 2016 – 2023 yılları arasında Trabzon kıyı alanlarında dolgu ile yaklaşık 51,27 ha yeni alan kazanımı sağlanmışken, 5 ha kıyı alanının erozyona uğradığı tespit edilmiştir. Kıyı alanlarındaki arazi örtüsü/kullanımının dolgu alanlarında arttığı ve kıyı dolgusunun en fazla liman yapımı için yapıldığı belirlenmiştir. Anket çalışması sonuçları, halkın Sürmene – Çamburnu Tabiat Parkı sahilinin korunması talep ettiğini ortaya koymuştur. Halkın çoğunluğu kıyı alanlarında en fazla rekreasyon amaçlı yüzme ve güneşlenme alanların talep ettiği belirlenmiştir. AHP anketi sonuçlarına göre, koruma alanı açısından en önemli "habitat tipi" olarak "kayalık/resifler" öne çıkarken, kullanım açısından en çok tercih edilen öğe "rekreasyon" olmuştur.