Çoklu geliş rotasına dayalı toplama noktası model önerisi ve uçuş verimlilik analizi

Teknolojik gelişmelerle beraber günümüzde hava trafik hacminde de sürekli bir artış gözlemlenmektedir. Meydana gelen bu artış, hava trafik yönetiminde tıkanıklıklar ve gecikmelere sebep olabilmektedir. Bu nedenle; hava sahasının emniyetli, etkin ve verimli idaresi, hava trafik yönetiminin temel hedefleri arasında yer almaktadır. Bu tez çalışmasında, yoğun hava sahalarındaki geliş trafiklerinin emniyetli bir şekilde sıralamasını sağlamak için Çoklu Geliş Rotasına Dayalı Toplama Noktası Sistemi (MAR-PM) modeli önerilmektedir. Önerilen model, her bir sıralama bacağı için açısal farka sahip ilave geliş rotaları ile trafiklere alternatif rota imkânı sağlamaktadır. Önerilen MAR-PM modelinin geçerlilik ve doğrulama analizleri gerçek zamanlı hava trafik simülatöründe yapılmıştır. Ayrıca, MAR-PM modelinin 0-1 tamsayılı programlama modellemesi gerçekleştirilmiş ve müteakiben MAR-PM modelinde optimal sıralamaya ilişkin rota planlamasının belirlenmesi ve geliş rotalarının atanması amacıyla Java Tabanlı bir yazılım geliştirilmiştir. Önerilen MAR-PM modeli uçuş mesafesi, uçuş süresi yakıt tüketimi ve CO2 emisyonu açısından, temel PMS prosedürü ile karşılaştırılmıştır. Yapılan analizler neticesinde önerilen MAR-PM modelin beklemeden kaynaklı gecikmeleri minimum seviyeye indirerek, uçakların uçuş mesafelerini kısalttığı ve beraberinde uçuş sürelerini de azalttığı gözlemlenmiştir. Ayrıca, uçuş mesafesi ve uçuş süresinde gerçekleşen iyileşmeler sayesinde uçakların yakıt tüketimlerinde ve beraberinde CO2 emisyonunda azalma sağlanmıştır.