Moğolistan ve Türkiye'deki okuma derslerinde eleştirel düşünme stratejilerinin karşılaştırılması

Küreselleşen dünyada, İngilizce, hem Türkiye'nin hem de Moğolistan'ın yabancı yatırımı çekmesinde ve dış ticaretini geliştirmesinde ana faktörlerden biri olarak görülmüştür. Yani, İngilizce hem Türkiye'nin hem de Moğolistan'ın eğitim sisteminde önemli bir yere sahip olmuştur. Öğrencilerin dört temel beceri olan dinleme, konuşma, okuma ve yazmada uzmanlaşması istenmesine rağmen en fazla okuma becerisine önem verilmektedir. Günümüzde çoğu üniversitelerin amaçlarından biri öğrencilerinin kendi alanlarında eleştirel okuma becerilerini geliştirmelerini sağlamaktır. Eleştirel düşünme günümüz eğitim programlarının bir hedefidir. Ancak eleştirel düşünmeyi yaşamlarında etkili biçimde kullanabilen bireyler eleştirel düşünme becerilerine ve eleştirel düşünme eğilimlerine sahip bireylerdir. Öğrenme sürecinin önemli bir parçası olan eleştirel düşünme özellikle okuma yaparken öğrencilerin kavramları analiz etmelerini, değerlendirmelerini ve açıklamalarını sağlamaktadır Diğer bir deyişle, metni anlamak ve karmaşık etkileşimi kolaylaştırmak için öğrencilerin eleştirel düşünebilmesi gerekir. Bu çalışmanın amacı, eleştirel düşünme, okuduğunu anlama, eleştirel okuma ve eleştirel düşünme becerilerini literatür incelemesine dayanarak analiz edip eleştirel düşünme becerilerini belirlemek ve okuduğunu anlama ile okuma stratejilerinin ilişkilerini belirlemektir. Bu araştırma koralasyonel araştırma yöntem ve teknikleri kullanılarak yapılandırılmıştır. Araştırmanın grubu, 2015-2016 öğretim yılında Dokuz Eylül Üniversitesi'nin İngilizce öğretmenliği bölümü ve Moğolistan Bilgi ve Teknoloji Üniversitesindeki İngilizce öğretmenliği bölümünde öğrenim gören üçüncü ve dördüncü sınıf öğrencilerinden çalışmada yer almak isteyen gönüllü öğrenciler arasından seçkisiz olarak oluşturmuştur. Bu çalışmada dört temel veri toplama aracı kullanılmıştır. Bunlar okuma anlama testi, üst bilişsel okuma stratejileri ölçeği, Cornell Eleştirel Düşünme Testi ve Oxford'un dil öğrenenler için kişisel bilgi formlarından oluşmaktadır. Araştırma sonucunda elde edilen veriler SPSS (2015) paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin analizinde betimsel istatistiklerin yanında bağımsız t-testi ve korelasyon teknikleri kullanılmıştır. Sonuçlar öğrencilerin akademik materyalleri okurken birçok Problem Çözme Stratejisi ve Destek Stratejileri kullandıklarını ortaya çıkartmıstır. Çalışma sonuçlarına göre öğrencilerin okuma stratejilerinin farkındalığı yüksek ve orta düzeyde gerçekleşmiştir. İkincisi, Üst Bilişsel Okuma Stratejilerini kullanma algıları ile okuma anlama testi arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Üçüncü olarak, Türk ve Moğol İngilizce öğretmenliği adaylarının eleştirel düşünme becerileri ile okuma strateji kullanımı arasında anlamlı bir ilişki olmadığı ortaya konulmuştur. Anahtar Kelimeler: Eleştirel düşünme, okuma anlama, okuma stratejileri, küresel okuma stratejisi, problem çözme stratejisi, destek stratejisi, yaratıcı düşünme,eleştirel okuma.