İki dinleme stratejisi olarak gölgeleme ve not almanın karşılaştırılması ve bu iki stratejinin İngilizce'yi yabancı dil olarak öğrenenler üzerindeki etkisi

Dinleme becerisi yabancı dil gelişiminde önemli bir rol oynar ( Scarcella & Oxford, 1992). Dahası, dinleme becerisi, öğrencilerin hedef dil ve kültür ile öncelikli irtibat kurdukları ana kanaldır (Curtain, 1991). Bu 'az merak edilen dil becerisi' ni araştırmak için henüz keşfedilmemiş yenilikçi fikirler gereklidir. Bu amaçla, bu tez çalışması iki farklı dinleme stratejisi olarak 'not alma' ve 'gölgeleme' nin kullanımını, bu stratejilerin öğrencilerin dinlediklerini anlama kabiliyetindeki, üstbilişsel dinleme farkındalığındaki, diğer üç dil becerisindeki ve gerek dinleme becerisi, gerekse kullandıkları strateji ile ilgili algıları üzerindeki etkisi üzerinde çalışmayı amaçlamıştır. Spesifik olarak sorulan araştırma soruları şunlardır: 1. Not alma ve gölgeleme stratejilerini kullanan iki grup öğrencinin dinleme, konuşma, okuma ve yazma son test notları arasında anlamlı bir fark var mıdır? 2. Not alma ve gölgeleme stratejilerini kullanan iki grup öğrencinin üstbilişsel dinleme farkındalık seviyeleri arasında anlamlı bir fark var mıdır? 3.a) Hangi not alma tekniğinde öğrenciler daha yüksek not aldılar? b) Hangi gölgeleme tekniğinde öğrenciler daha yüksek not aldılar? 4. Öğrencilerin dinlerken uyguladıkları not alma ve gölgeleme stratejileri ile ilgili genel fikir ve algıları nelerdir? 5.a) Öğrencilerin dinlerken uyguladıkları altı not alma tekniği ile ilgili fikir ve algıları nelerdir? b) Öğrencilerin dinlerken uyguladıkları altı gölgeleme tekniği ile ilgili fikir ve algıları nelerdir? Bu çalışma, Türkiye'de bir devlet üniversitesinin hazırlık sınıfında alt-orta seviyesindeki 84 öğrenci üzerinde uygulanmıştır. Dinleme sırasında not alma ve gölgeleme stratejilerini öğrenen ve kullanan katılımcılar 18-20 yaş aralığında olup, hem kız hem de erkek öğrencileri kapsamaktadır. Veri toplama araçları öğrencilerin ön test ve son test olarak kullanılan ara sınavları, Dinlemede Üstbilişsel Farkındalık Ölçeği, her strateji eğitimi sonrası uygulanan dinleme testleri ve öğrenciler tarafından yazılan yorumlar, çalışmanın tamamlanması ile birlikte öğrencilerin yazdığı genel yorumlardan oluşmaktadır. Toplanan veri nitel ve nicel olarak analiz edilmiştir. Verilerin istatistiksel analizi SPSS programı ile tamamlanmış, sürekli değişkenlerin normal dağılımda olup olmadığını ölçmek için Shapiro-Wilk test kullanılmıştır. Normal dağılım sonuçlarına göre, bağımsız örneklem testi ya da Mann Whitney U test iki grup karşılaştırmalarında kullanılmıştır. Nitel veriler ise içerik analizi ile analiz edilmiştir. Bulgular, gölgeleme stratejisini öğrenen ve uygulayan öğrencilerin dinleme ve konuşma becerisinde, not alma stratejisini öğrenen ve uygulayan öğrencilerin ise yazma becerisinde daha başarılı olduklarını göstermektedir. Okuma becerisinde ise her iki grup arasında anlamlı bir fark görülmemiştir. Bir başka bulgu ise gölgeleme stratejisini uygulayan öğrencilerin üstbilişsel dinleme farkındalığı seviyelerinin diğer gruba göre daha yüksek oluşudur. Veriler aynı zamanda Full Shadowing gölgeleme tekniğinde ve Split Page Format not alma tekniğinde her iki grup öğrencilerinin en yüksek notları aldığını göstermektedir. Bu çalışma, bu bulgulara ek olarak geniş çaplı nitel veri ve sonuçlar da sunmaktadır.