Rekabetçi avantaj ve kümelenmeler: Türkiye'deki tekstil, hazır giyim, halı, otomotiv, turizm ve mobilya kümelenmelerinden bulgular

Endüstriyel bölge kavramını iktisadi düşünceyle 1890 yılında Alfred Marshall tanıştırmışsa da, kümelenme konusunu yıldızlığa yükselten Michael Porter olmuştur. O zamandan beri politikacılar, sivil toplum örgütleri, CEO'lar, danışmanlar ve akademisyenler bu konuya eğilmişlerdir. Ancak, kümelenmelerin inovasyon, bölgesel ekonomik gelişme ve milli refah gibi alanlardaki faydalarına dair birçok araştırma ve bilgi bulunmasına rağmen, bu kümelenmelerde yerleşmiş ve burada başarılı olan firmalar hakkında çok az bilgiye sahibiz. Bu nedenle işbu tez, firmaların kümelenmeler vasıtasıyla nasıl rekabetçi avantaj yarattıkları ve bunu nasıl savundukları sorusuna cevap aramaktadır. Bu çalışma, firmalar arasında performans farklılıkları yaratan firma özelliklerini bulmak için bir model oluşturmuş ve test etmiştir. Teorik model birçok değişken ve firma performansı arasındaki ilişkileri incelemektedir; iş bağlantıları, destek bağlantıları, girişimci yönelim ve stratejik öğrenme yetisi ve firma performansı arasındaki ilişkiler ve bu ilişkiler üzerinde kümelenmenin etkisi incelenmektedir. Kümelenme, coğrafi yoğunlaşma ve firmalar arası bağlantıları kapsayan iki boyut içermektedir. Türkiye'deki altı ayrı sektörde bulunan dokuz kümelenmede yer alan 160 firmadan anket toplanmıştır. Bulgular, girişimci yönelimin ve destek bağlantılarının gerek karlılık gerekse satış performansı üzerinde anlamlı ve pozitif bir etkiye sahip olduğunu, kümelenmenin de teorik modelde varsayılan ilişkilerin üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olmadığını göstermiştir.