İslami ontolojik kaynaklarda barış kavramı

Son dönemlerde daha artan biçimde İslam bazı çevreler tarafından şiddetle ve terörle ilişkilendirilmekte ve İslam'ın savaşçı bir din olduğu ileri sürülmektedir. Bu iddiada bulunanlar, İslam'ın tüm dünyayı dâru'l-harp ve dâru'l-İslam, insanlığı da Müslümanlar ve kâfirler diye ikiye ayırdığını ve tüm dünyayı dâru'l-İslam yapmak, tüm insanları da Müslümanlaştırmak için savaşçı bir din olmak zorunda olduğunu ileri sürüyorlar. Bu yüzden, bu çalışmada, İslam'ın temel bilgi kaynakları olan Kur'an ve Sünnet'in kullandığı barış kelime hazinesini semantik analiz yöntemiyle inceleyerek İslam'ın barış anlayışını ortaya koymak amaçlanmıştır. Kur'an ve Sünnet, tüm Müslümanlar için bağlayıcı kaynaklar olduğundan, çalışma Kur'an ve Sünnet'le sınırlandırılmıştır. Çalışmada, bu kaynakların kullandığı kelimelerin kökenini, İslam öncesindeki anlamlarını, İslam'ın bu kelimeleri nasıl kullandığını görmek ve bu konuyla ilgili İslam'ın dünya görüşünü ortaya koyabilmek için Toshihiko Izutsu'nun Kur'an semantiği üzerine geliştirdiği ve ilgili çevrelerce çok muteber bir yöntem olarak kabul edilen semantik analiz yöntemi uygulanmıştır. Bu amaçla, barış anlamında kullanılan kelimeler içerisinde en çok öne çıkan silm/selâm ve ṣulḥ kelimeleri, kökleri ve türevleriyle, eş ve zıt anlamlı diğer kelimelerle ve son olarak da Kur'an ve Sünnet'teki kullanımlarıyla birlikte analiz edilmiştir. Bu kelimelerin ifade ettiği anlamlar gruplandırılmış ve ortaya koydukları barış kavramının çerçevesi belirlenmiştir. Bunlardan sonra, bu kavramların, Kur'an ve Sünnet'teki kullanımlarıyla ifade ettikleri barış bireysel, toplumsal, devlet (ulusal) ve uluslararası düzeyde analiz edilmiştir. Bu çalışmaların sonucunda, İslam'ın barış anlamında kullandığı kelimelerin çok geniş bir anlam çerçevesine sahip olduğu görülmüştür. İncelenen S-L-M kökü ve silm/selâm kelimelerinin barışmak, anlaşmak, eksiklikten ve tehlikeden uzak olmak, sağlam olmak, teslim olmak, itaat etmek, razı olmak, güven duymak, güvende olmak gibi kapsamlı bir anlama sahip olduğu görülmüştür. Analiz edilen diğer Ṣ-L-Ḥ kökü ve ṣulḥ kelimesinin ise iyi olmak, yararlı olmak, dürüst olmak, fesadı giderici, ıslah edici olmak, anlaşmazlık içinde olanların aralarını bulmak, barışmak, mutabık kalmak gibi barışın yine önemli boyutlarını içeren bir anlam çerçevesine sahip olduğu gözlenmiştir. Bu kavramlarla İslam'ın, barışı ülkeler arasındaki çatışmaların sona erdirilmesinden ibaret görmediği, tam tersine bireyden başlayarak, aile, toplum, devlet ve nihayet dünya barışını sağlamak gibi bir yol izlediği tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: İslam, Kur'an, barış, ifsat, ıslah