Davıd Mamet'in Glengarry Glen Ross ve Joe Orton'un The Good and Faıthful Servant oyunlarında Foucault'nun güç ögesi çevresinde ve panoptik dünyadaki çelişkiler ve ihanetler

Panoptikon, 18. yüzyıl düşünürü ve mimarı Jeremy Bentham tarafından, sadece mimari yapısıyla tutsaklar üzerinde güç ve otorite etkisi oluşturmak üzerine kurulmuş bir hapishane tasarımıdır. Bu fikirden etkilenen Foucault, bu konsepti idealaştırmış ve panoptikon fikrinin başka unsurlara da uygulanabileceğini savunarak panoptisizm fikrini ortaya atmıştır. Bu tezin de amacı panoptisizm fikrini edebi yapıtlarda incelemektir. Bu amaçla Amerikan tiyatro ve senaryo yazarı David Mamet'in Glengarry Glen Ross adlı eseri ile İngiliz tiyatro yazarı Joe Orton'un İyi ve Sadık Uşak adlı eseri incelenmiştir. Her ne kadar bu iki oyun arasında 20 yıllık bir zaman farkı ile büyük bir kültür farkı olsa da, her iki oyunda da panoptisist fikir ile kapitalist toplum yapısının dolaylı olarak bireylerin şirketleri için kişiliklerinden taviz vermeye zorlamasını görmekteyiz. Bu çalışmada yazarların birbirlerinden farklı bakış açılarıyla aynı temayı önermeleri panoptisizm fikri ışığı altında incelenecektir. Bu amaçla Foucault'nun panoptisizm anlayışının Mamet ve Orton'un eserlerindeki yansımaları arasındaki farkları da incelememiz gerekecektir. Anahtar kelimeler: Joe Orton, David Mamet, Foucault, Panoptisizm, Güç