Çörek otu (Nigella sativa) ve maydanozun (Petroselinum crispum) yumurtacı bıldırcın rasyonlarında kullanılmasının yumurta verimi,iç kalitesi ile kuluçka sonuçları üzerine etkisi

Bu araştırma yumurtacı bıldırcın rasyonlarına farklı oranlarda katılan çörek otu tohumu (ÇOT) ve kurutulmuş maydonoz ununun (MU) (Nigella Sativa ve Petroselinum Crispum ) yumurta verimi, yumurta ağırlığı, yem tüketimi, yemden yararlanma oranı, yumurta iç kalite özellikleri, kuluçka randımanı ve yumurta kolesterol değerleri üzerine olan etkilerini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştirAraştırmada çörek otu tohumu ve maydanoz içermeyen bir kontrol grubu (GK) ile % 1.00 çörek otu tohumu (G1), % 1.00 maydanoz (G2), % 1.50 çörek otu tohumu (G3), % 1.50 maydanoz (G4), % 0.50 çörek otu tohumu + % 0.50 maydanoz (G5), % 0.75 çörek otu tohumu + % 0.75 maydanoz içeren (G6) olmak üzere toplam 7 farklı grup oluşturulmuştur. Gruplarda 12-14 haftalık yaşta, 140 yumurtacı dişi bıldırcın, 70 erkek bıldırcın olmak üzere toplam 210 bıldırcın barındırılmıştır. Araştırma 8 hafta sürdürülmüştür. Araştırmada yumurta verimleri günlük, yem tüketimleri ve yumurta ağırlıkları ise haftalık olarak belirlenmiştir. Yumurta iç kalite özellikleri; şekil indeksi, ak indeksi, sarı indeksi, haugh birimi ve kabuk kalınlığı ile yumurtada kolesterol değerlerini belirlemek amacıyla 2 aşama, deneme ortası ve sonunda her gruptan toplam 70 adet, kuluçka randımanını belirlemek için toplam 175 adet yumurta kullanılmıştır.Dişi bıldırcınların canlı ağırlık değişim ortalamaları, kontrol ve deneme gruplarında sırasıyla (GK; G1; G2; G3; G4; G5; G6); - 2.2, -7.6, -6.5, -0.6, +7.1, +10.3, +6.2 g olarak tespit edilmiş ve gruplar arası fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştır ( p<0.05).Erkek bıldırcınların canlı ağırlık değişim ortalamaları, kontrol ve deneme gruplarında sırasıyla (GK; G1; G2; G3; G4; G5; G6); -6.4; -6.5; -7.4; +5.3; +4.6; +8.4; +9.3 g olarak tespit edilmiş ve gruplar arası fark istatistiksel olarak anlamsız bulunmuştır ( p>0.05Dişi ve erkek canlı ağırlık değişim değerleri açısından bakıldığında; Rasyonlara % 1,50 maydanoz, % 0.50 Ç.O + % 0.50 maydanoz veya % 0.75 Ç.O + % 0.75 maydanoz ilavesinin canlı ağırlık değişimi ve besi performansını istatistiki bakımdan GK ve diğer gruplara göre önemli derecede arttırdığı gözlemlenmiştir.Sekiz haftalık araştırma sonunda ortalama yem tüketimleri, sırasıyla (GK; G1; G2; G3; G4; G5; G6); 29.9, 29.7, 29.2, 30.3, 31.2, 29.7 g olarak tespit edilmiş olup, yem tüketimleri bakımından grup ortalamaları arasındaki farklılıklar önemsiz bulunmuştur (p>0.05).Ortalama yemden yararlanma oranları sırasıyla (GK; G1; G2; G3; G4; G5; G6); 2.0, 2.1, 2.1, 2.1, 2.2, 2.2, 2.2 olarak tespit edilmiş olup, yemden yararlanma oranları bakımından grup ortalamaları arasındaki farklılıklar istatistiksel olarak önemli bulunmuştur (p<0.05Ortalama yumurta verimi oranları sırasıyla (GK; G1; G2; G3; G4; G5; G6); % 83.5, 87.4, 85.7, 88.8, 88.6, 89.0, 88.9 olarak tespit edilmiş olup, yumurta verim oranları bakımından grup ortalamaları arasındaki farklılıklar önemsiz bulunmuştur (p>0.05).Gruplarda ortalama yumurta ağırlığı miktarları (g) sırasıyla (GK; G1; G2; G3; G4; G5; G6); 12.6, 12.6, 12.8, 12.8, 12.7, 12.4, 12.6 olarak tespit edilmiştir. Bulunan değerler arasındaki farklılıklar istatistiksel olarak önemsiz bulunmuştur (p>0.05).8 haftalık araştırma sonunda ortalamalar dikkate alındığında yumurta iç kalite değerlerinden sarı rengi dışında kalan, ak indeksi, sarı indeksi, kabuk kalınlığı, haugh birimi ve yumurta kolesterol değerleri çörek otu ve maydonuzun ayrı ayrı ve değişik oranlarda birlikte kullanılmalarından istatistiksel olarak etkilenmemiştir (p>0.05Ortalama kuluçka randımanları sırasıyla (GK; G1; G2; G3; G4; G5; G6); % 88.0, 88.0, 68.0, 36.0, 68.0, 56.0, 88.0 olarak tesbit edilmiş ve istatistiki olarak anlamlı bulunmuştır ( p<0.05).Sonuç olarak; yumurtacı bıldırcın rasyonlarında değişik oranlarda çörek otu ve maydanoz katkısının yem tüketimi ve yumurta verim oranları ile yumurta ağırlığını etkilemediği, % 0.50 Ç.O + % 0.50 maydanoz veya % 0.75 Ç.O + % 0.75 maydanoz katkısının erkek ve dişi CA ve CAA'nı, % 1.00 Çörek otu tohumu ile % 0.75 Ç.O + % 0.75 maydanoz ilavesinin kuluçka randımanlarını ve % 1.00 Ç.O ve % 1.00 maydanoz katkısının yemden yararlanma oranlarını olumlu yönde etkilediği tespit edilmiştir. Çörek otu ve maydanozun % 1.00 düzeylerinde ayrı ayrı kullanılması ile % 0.50 Ç.O + % 0.50 maydanoz veya % 0.75 Ç.O + % 0.75 maydanoz katkısı kullanımının önemli bir yan etki oluşturmadığı ve bıldırcınların genel verim performansları açısından uygun olduğu kanısına varılmıştır. Çalışmadan elde edilen bulgular neticesinde rasyonlara; farklı düzeylerde ayrı ayrı ve birlikte katılmalarının yumurtacı bıldırcınlarda önemli bir yan etki oluşturmadığı ve genel verim performansları açısından uygun olduğu ancak, her iki yem katkı maddesinin birlikte kullanılmaları durumunda; bıldırcınlarda dişi ve erkek canlı ağırlık değişiminde anlamlı olarak en yüksek değerlerin saptanması, yumurta verim oranları ve kuluçka randımanlarını yükseltmesi her iki yem katkı maddesi arasında pozitif bir etkileşim bulunabileceğini akla getirmektedir. Bu nedenle her iki yem katkısının belirtilen düzeylerde birlikte kullanılmalarının uygun olacağı kanısına varılmıştır.Anahtar Kelimeler: Çörek otu, maydanoz, bıldırcın, yumurta verimi