İngiliz dili eğitimi lisanüstü öğrencilerinin araştırma makalelerinde tartışma adımları kullanımı ve buna ilişkin algıları üzerine bütünce odaklı tür analizi çalışması

Bu çalışma, İngiliz dili eğitimi lisansüstü programına kayıtlı Türk yüksek lisans ve doktora öğrencilerinin ders alma aşamasında yazdıkları yayımlanmamış araştırma makalelerinde yer alan tartışma bölümlerinin türe özgü retorik yapısını araştırmaktadır. Çalışmanın ilk amacı, uzman yazarlarca kullanılan tartışma adımlarının yüksek lisans ve doktora makalelerindeki sıklıklarını saptamak ve akabinde iki makale bütüncesi arasında anlamlı bir fark olup olmadığını belirlemektir. Diğer bir amacı ise, öğrencilerin tartışma adımlarının önemine ilişkin algılarını ne derece metinlerine yansıttıklarını araştırmaktır. Buna göre, 31'i yüksek lisans ve 27'si doktora dersinde toplam 45 öğrenci tarafından yazılmış 58 deneysel çalışmanın tartışma bölümlerini içeren 35.437 kelimelik özel amaçlı bütünce derlenmiştir. Eveyik-Aydın, Karabacak ve Akyel tarafından geliştirilen adım taksonomisi kullanılarak cümle temelli bir adım yapısı analizi yapılmış; yüksek lisans ve doktora tartışma metinleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farkları belirlemek için ki-kare testi uygulanmıştır. Bunun yanı sıra, lisansüstü öğrencilerinin tartışma bölümlerinde yer alması gereken adımlara verdiği öneme ilişkin algılarını bulmak için 4 dereceli bir Likert ölçeği geliştirilmiş ve uygulanmıştır. Adım analizi sonuçları, sonuçları yorumlama ve bunlara ilişkin iddialarda bulunma ve eğitsel tavsiyeler verme adımlarının hem yüksek lisans hem de doktora öğrencileri tarafından en sık kullanılan fonksiyonel kategoriler olduğunu göstermiştir. Analiz, diğer adım kategorilerinin kullanım sıklıkları arasında istatistiksel olarak önemli bir fark olmadığını, ancak doktora öğrencilerinin bulguların yorumlanmasında literatüre atıf yapma adımını yüksek lisans öğrencilerinden istatistiksel olarak daha sık kullandıklarını ortaya koymuştur. Algılarına ilişkin olarak, Likert ölçeğiyle elde edilen veriler hem yüksek lisans hem de doktora öğrencilerinin tartışma adımlarının çoğuna önem verdiğini açığa çıkarmış; ancak, bu adımlar yazılarında ya az kullanılmış ya da hiç kullanılmamıştır. Özellikle, öğrencilerin çeşitli amaçlarla literatüre atıfta bulunmaya ve özetleme adım ve basamaklarının önemine ilişkin görüşleri yazılarına yansımamıştır. Çalışma, bu bulguların olası nedenlerini tartışmaktadır ve lisansüstü öğrencilerinin araştırma makalelerinin türe özgü retorik yapısına ilişkin farkındalıklarını artırmak için, bütünce odaklı veriler üzerinde çalışabilecekleri bir akademik yazma dersinin geliştirilmesinin önemini vurgulamaktadır. Bu anlamda, bu çalışma, sadece lisansüstü öğrencilerinin algılarının araştırılabilmesi için bir veri toplama aracı sunmakla kalmayıp aynı zamanda deneyimsiz yazarların akademik yazım ihtiyaçlarının ortaya çıkarılıp, bu ihtiyaçları karşılamak ve söylem topluluğunun normlarına uygun makaleler üretebilmek için bütünce verilerinin öğretim amaçlı kullanılabileceğini vurgulamaktadır.