COVID-19 pandemisi sırasında acil serviste kardiyopulmoner resüsitasyon yapılan hastaların retrospektif incelenmesi

ÖZET Kardiyopulmoner arrest (KPA) acil serviste müdahale edilen durumlar arasında en önemlisidir. Kardiyopulmoner Resüsitasyon (KPR); spontan solunum ve dolaşımın durması (arrest) halinde; havayolu açıklığını sağlamak, solunum ve dolaşımın devamlılığı için yapılan acil müdahale girişimleridir. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Acil Servisi'ne 2018-2022 yılları arasında pandemi öncesi ve pandemi döneminde kardiyopulmoner arrest olarak başvuran ya da acil serviste arrest olan hastaların demografik özellikleri retrospektif olarak incelenmiştir. Hastaların yaş, cinsiyet, komorbiditeleri, vital bulguları, başlangıç kritik laboratuvar verileri (kan gazı, laktat, troponin düzeyi vs.), başlangıç arrest ritimleri, spontan dolaşımın geri dönmesi (ROSC) ve sonrasındaki sağ kalım durumları değerlendirilerek daha sonraki pandemi vb. süreçler için veri elde etmek ve KPR başarısını arttırmak amaçlanmaktadır. Çalışmamızın sonuçlarına göre pandemi döneminde arrest olan KBY hasta sayılarında anlamlı derecede azalma olduğu gözlenmiştir. Troponin ve BUN yüksekliği COVID-19 dönemi hastalarda daha fazladır. COVID-19 döneminde hastane içi kardiyak arrest, ROSC oranı daha yüksek ancak sağ kalım daha düşüktür. Arrest sebepleri arasında Multiple Organ Disfonksiyonu Sendromu (MODS)-Sepsis ve metabolik nedenler COVID-19 döneminde daha fazla iken kardiyak, travmatik ve diğer nedenler kaynaklı arrestler azalmış ve solunumsal nedenler kaynaklı arrest oranları benzer düzeylerde kalmıştır. COVID-19 pandemisi döneminde MODS ve sepsis nedenli arrest olan hastalar da artmıştır. Troponin düzeyi ve BUN artışı da COVID-19 pandemisi döneminde arrest hastaların özellikleri arasındadır. Anahtar kelimeler: COVİD-19, pandemi, kardiyopulmoner resüsitasyon, defibrilasyon, temel yaşam desteği, ileri yaşam desteği, pandemi dönemi resüsitasyon algoritmaları, spontan dolaşımın geri dönmesi