Covid-19 salgınının havayolu taşımacılığı sektörüne etkileri ve dünya'da faaliyet gösteren seçilmiş havayolu firmalarına etkilerinin araştırılması

Havacılık sektörü küresel anlamda ekonomik, sosyal, siyasal gelişmelerden kaynaklanan etkilere son derece açık olmakla birlikte kendi bünyesinde yer alan finansal stratejik ve operasyonel kırılganlıklar dolayısıyla hem içsel hem dışsal boyutlu risklerden etkilenen oldukça hassas bir yapıdadır. 2019 yılı sonunda Çin'in Wuhan şehrinde baş gösteren Covid-19 salgını tüm dünyayı etkisi altına almıştır. Hava ulaşımının hızlı bir ulaşım türü olması ve kıtalar arası transfer imkanı sunması Covid-19'un farklı noktalardan taşınarak daha geniş coğrafyalara yayılmasını arttırmıştır. Salgının yayılmasıyla küresel ticarete ilişkin ekonomik faaliyetler azalmış hava taşımacılık operasyonları gerilemiştir. Ülkeler Dünya Sağlık Örgütü (WHO)'nün önerileri doğrultusunda Covid-19'un bulaşıcılık etkisinden korunmak amacıyla hava taşımacılığını önce kısıtlamış ardından sınırları kapatarak uçuş faaliyetlerinin büyük bir kısmını durdurmuştur. Bu gelişmeler havacılık sektörü gelirlerinin azalmasına neden olmuş ve havacılık sektörü ile ilgili diğer sektörlerinde finansal kayıplarını arttırmıştır. Bu çalışmada dünyadaki seçili havayolu işletmelerinin Covid-19 öncesi ve Covid-19 sürecindeki finansal performansları rasyo analizlerden yararlanarak Çok Kriterli Karar Verme yöntemleri aracılığıyla incelenmiştir. Bu kapsamda 12 havayolu işletmesinin 2017-2021 yılları çeyrek dönemlik finansal performansına bakılmıştır. Çalışmada kullanılan kriterlerin önem düzeylerini belirlemek amacıyla Geliştirilmiş Entropi yöntemi, havayolu işletmelerinin performansının sırlanmasında ise TOPSİS yöntemi kullanılmıştır. Bu şirketlerin finansal performans durumları ortaya konulmuştur.