COVİD-19 sürecinde emziren kadınların emzirmeye ilişkin bilgi ve davranışlarının incelenmesi

Bu çalışma Covid-19 pandemi sürecinde emziren kadınların emzirmeye ilişkin bilgi ve davranışlarının incelenmesi amacıyla yapıldı. Çalışma, 15.02.2021-31.08.2021 tarihleri arasında Yozgat Bozok Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesine doğum sonu dönemin ilk 6 aylık sürecinde herhangi bir nedenle hastaneye başvuran, bebeğini emzirmeye devam eden kadınlardan oluşmaktadır; araştırmaya katılmayı kabul eden, bebeğini emziren, Covid-19 tanısı almamış, 18-35 yaş arasındaki 382 kişi ile yürütüldü. Araştırmanın verileri 'Hasta Tanıtım Formu', 'Emzirme Öz Yeterlilik Ölçeği (EÖYÖ)', 'Covid-19 Sürecinde Emzirme Bilgi ve Davranış Formu' kullanılarak elde edildi. Verilerin değerlendirilmesinde Bağımsız Örneklem T-testi, Tek Yönlü Varyans Analizi, Mann Whitney U Testi, Kruskal Wallis H testi kullanıldı. Çalışmanın anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edildi. Araştırmaya katılan kadınların EÖYÖ puan ortalaması 54.97± 10.14 olarak belirlendi. Doğumda tensel temas uygulanan kadınların ve bebeğini doğum sonrası ilk 30 dakika içinde emziren annelerin EÖYÖ puan ortalaması daha yüksek olduğu saptandı (p<0.05). Katılımcıların %72.8'i pandemi sürecinde doğum yapmaktan korktuklarını, pandemi döneminin emzirme eylemini etkilediğini ifade eden (%31.7) katılımcıların %43.8'nin stres kaynaklı bebeklerinde huzursuzluk/anne sütünde azalma yaşadıklarını ve katılımcıların %59.2'sinin pandemi sürecine özgü emzirmeye ilişkin bilgi almadıkları saptanmıştır. Şimdiki gebeliğinde emzirmeye dair bilgi alma ve emzirme sıklığının EÖYÖ puan ortalamasını etkilemediği belirlendi (p>0.05). Ancak ebe/hemşireler tarafından pandemi sürecinde emzirmeye özgü bilgilendirilen kadınların EÖYÖ puan ortalaması diğer gruplara göre daha yüksek olduğu belirlendi (p<0.001). Bu çalışma sonucunda; Covid-19 pandemi sürecinde rutin emzirme eğitiminin EÖYÖ etkilemediğini, ancak doğum sonunda sürece özgü emzirme eğitimi alındığında EÖYÖ puanını arttırdığı saptanmıştır. Bu nedenle emzirmenin doğum sonrası başlatılması ve devamlılığı için anne sütü ve emzirme konularında hemşireler tarafından sürece özgü eğitimler verilerek anneler desteklenmelidir. Anahtar kelimeler: Covid-19, Emzirme, Emzirme Öz Yeterliliği, Hemşirelik, Anne sütü