COVİD-19 tanılı hastalarda tanı anındaki nötrofil-lenfosit oranı (NLR), trombosit-lenfosit oranı (PLR) ve monosit-lenfosit oranları (MLR), eozinopeni sıklığı ve bunların seyrine etki eden faktörlerin retrospektif analizi

Çin'in Vuhan şehrinde başlayan ve halen etkisini sürdüren COVID-19, çok geniş klinik çeşitliliğe sahiptir. Çok hızla ilerleme gösterebiliyor olması nedeniyle şiddetli hastalığı erken tanıma ihtiyacı doğmuş, hızlı ve ucuz belirteçler daha büyük önem kazanmıştır. Hastalığın hafif veya ağır seyredeceğini erken öngörebilmek için pek çok belirteç üzerinde çalışılmaktadır. Bu çalışmanın amacı nötrofil-lenfosit oranı (NLR), monosit-lenfosit oranı (LMR), trombosit-lenfosit oranı (PLR), eozinofil-lenfosit oranı (ELR), lenfosit, eozinofil sayısı, CRP, ferritin gibi parametrelerin COVID-19 hastalarında yoğun bakım ihtiyacı ve hastalık şiddetine göre farklılık gösterip göstermediğini incelemektir. Bu çalışmaya Gazi Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi'ne Mayıs 2020-Temmuz 2020 tarihleri arasında COVID-19 PCR pozitifliği nedeni ile yatarak tedavi gören ve çalışma kriterlerini sağlayan 18 yaş üstü hastalar dahil edilmiştir. Çalışma verileri hastane elektronik sisteminden elde edilmiş olup demografik özellikler ve laboratuvar sonuçları kaydedilmiştir. Sonlanım noktaları olarak yoğun bakım ihtiyacı ve şiddetli hastalık seçilmiştir. COVID-19 hastalığında tanı anındaki yüksek NLR şiddetli hastalık ve yoğun bakım ihtiyacıyla ilişkili bulunmuştur (p=0,003 ve p<0,001). Yüksek PLR ve MLR'nin şiddetli hastalıkla ilişkili olduğu gösterilmiş (p<0,001 ve p=0,003) ancak yoğun bakım ihtiyacıyla ilişkisi gösterilememiştir (p=0,051 ve p=0,133). Eozinopeni, yoğun bakım ihtiyacıyla ilişkili (p=0,001) ve şiddetli hastalık yönünden bağımsız risk faktörü (OR=4,217; %95 GA=1,196-14,875; p=0,025) olarak değerlendirilmiştir. Düşük ELR hem şiddetli hastalık hem yoğun bakım ihtiyacıyla ilişkili bulunmuştur (p<0,001 ve p=0,004). Hastalık seyrinde trombosit, fibrinojen, CRP ve ferritin değerlerinde ilk 7 günde anlamlı artış mevcuttur. Tanı anındaki yüksek CRP ve ferritin düzeylerinin yoğun bakım ihtiyacı açısından bağımsız risk faktörleri oldukları gösterilmiştir (CRP için OR=15,71; %95 GA=1,93-127,57; p=0,01; ferritin için OR=12,8; %95 GA=1,62-101,16; p=0,016). Rutin hemogram değerlerinden elde edilen NLR, ELR, PLR ve MLR şiddetli hastalığı öngörmek için faydalı olabilir. Eozinopeni, yoğun bakım ihtiyacıyla ilişkili ve şiddetli hastalık yönünden bağımsız risk faktörü olarak değerlendirilmiştir. Hastalık seyrinde ilk 7 günde trombosit, fibrinojen, CRP ve ferritin takipte kullanılabilir. Tanı anındaki CRP ve ferritinin yoğun bakım ihtiyacı açısından bağımsız risk faktörleridir. Tüm bu belirteçlerin güvenilirliği ve uygun eşik değerlerin belirlenmesi konusunda daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.