Çukurova koşullarında aşılı ve aşısız karpuzlarda farklı su düzeylerinin bitki gelişmesi, verim ve kalite üzerine etkileri

ÖZDOKTORA TEZİÇUKUROVA KOŞULLARINDA AŞILI VE AŞISIZ KARPUZLARDA FARKLI SU DÜZEYLERİNİN BİTKİ GELİŞMESİ, VERİMVE KALİTE ÜZERİNE ETKİLERİSelçuk ÖZMENÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜTARIMSAL YAPILAR VE SULAMA ANABİLİM DALIDanışman: Prof. Dr. Rıza KANBERYıl: 2009, Sayfa: 115Jüri: Prof. Dr. Rıza KANBERProf. Dr. Bülent ÖZEKİCİProf. Dr. Sermet ÖNDERProf. Dr. Nebahat SARIDoç. Dr. Mustafa ÜNLÜBu çalışma, 2006-2008 yılları arasında Çukurova Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü deneme alanında yürütülmüştür.Araştırmada, Çukurova koşullarında su kısıntısı altında yetiştirilen karpuzda verim, bitki gelişimi ve meyve kalite özelliklerine aşılamanın etkileri araştırılmıştır. Denemede, farklı sulama (I100, tam sulama; I70, kısıntılı sulama; I50, tam kısıntılı sulama) ve aşı (aşılı, Crimson Tide+Jumbo-CTJ; kontrol, aşısız, Crimson Tide-CT) konuları ele alınmıştır. Çalışma, bölünmüş bloklar (Strip Block) deneme desenine göre, üç yinelenmeli olarak düzenlenmiştir. Konulara, bitkilerin tamamı kol atımında iken başlanmış, sulama suyu damla yöntemiyle haftada bir veya iki kez (3 ve 4 gün aralıklarla) yinelenerek, hasattan dört ile on bir gün öncesine kadar uygulanmıştır.Çalışmada, konulara göre, uygulanan sulama suyu (IW) ve bitki su tüketimleri (ET), sırasıyla, 135.9?413.5 mm (12?16 sulama) ve 311.3-520.6 mm arasında değişmiş; en yüksek IW ve mevsimlik ET ise, sırasıyla, 413.5 mm ve 520.6 mm ile CTJI100 konusundan 2006 yılında elde edilmiştir. Karpuz bitkisinde en yüksek ortalama aylık ET, 214.0 mm ile I100 konusunda mayıs ayında ölçülmüş; bu ayda ortalama çim kıyas bitki su tüketimi 163.1 mm olarak belirlenmiştir. Bitki katsayısı (Kc) değerlerinin; deneme yılları için, 1. gelişme, 3. gelişme ve 4. gelişme dönemlerinde, sırasıyla, 0.24-0.67, 0.87-1.66 ve 0.83-0.93 olarak değiştiği saptanmıştır. Sulama düzeyinin, verim, meyve kalitesi ve bitki gelişimine etkisinin önemsiz (p>0.05); aşılamanın verim ve bitki gelişimine etkisinin önemli (p?0.05) ve meyve kalite özelliklerine ise etkisinin çok az olduğu belirlenmiştir. Buna göre, en yüksek karpuz verimi, 2008 yılında, 16.90 kg/bitki ile I100 ve 19.32 kg/bitki ile CTJ konularından elde edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Damla Sulama, Bitki Su Tüketimi, Aşılı Karpuz, Bitki Gelişimi, Meyve Kalitesi