Cumhuriyet dönemine ait müellifi meçhul bir Fâtiha tefsiri

Kur'ân ayetlerinin tefsir edilmesi, bizzat Hz. Peygamber'le başlamış ve Hz. Peygamber'in vefatından sonra sahabe ve tâbiîn tarafından devam ettirilmiştir. Daha sonraki dönemlerde müfessirler tarafından sürdürülmüş olan tefsir çalışmaları arasında Kur'ân'ın tamamının tefsir edilmesinin yanı sıra müstakil sûre tefsirlerinin yapılması da bulunmaktadır. Bu bağlamda, "ümmü'l-Kitâb" olan Fâtiha sûresine de her dönemde ayrı bir ilgi gösterildiği anlaşılmaktadır. Çalışmamıza konu eser de Cumhuriyetin ilk devirlerinde Arap harfleriyle kaleme alınmış; bir mukaddime, bir icmal ve yedi bölümden oluşan; besmele ve sonrasındaki dört ayetin ele alındığı ve son bölümünün yarım kaldığı eksik bir Fâtiha sûresi tefsiridir. Müellifi ve adı belli olmayan bu eser, Millî Kütüphane Yazmalar Koleksiyonu'na 06 Mil Yz B 1194 numarası ve Tefsîru Sûreti'l-Fâtiha ismiyle kaydedilmiştir. Farklı ilim dallarına ait pek çok kaynaktan birçok alıntı içeren ve Fâtiha sûresinin ayetlerinin tefsirinin yanı sıra başka ayet tefsirlerinin ve ahlak, kabir azabı, sadaka ve vasiyet gibi farklı konuların da ele alındığı eser; bu yönüyle bir derleme hüviyetindedir. Çalışmamız, iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde "Fâtiha Tefsiri'nin genel özellikleri"nden bahsedilmiş ve "Fâtiha Tefsiri'nin metodu" incelenmiş, ikinci bölümde ise metin Latin harflerine aktarılmış; metindeki ayetlerin mealleri, hadislerin ve alıntı yapılan eserlerin kaynakları dipnotlarda kaydedilmiş; ayrıca metindeki eksik, fazla ve yanlış kısımlar metin üzerinde düzeltilerek ilgili kısımların yazmadaki biçimleri dipnotlarda gösterilerek metin tahkik edilmiştir.