Dahiliye yoğun bakım ünitesinde trombositopeni sıklığı, nedenleri mortalite ve morbidite ile olan ilişkisinin araştırılması

Amaç: Trombositopeni Yoğun Bakım Ünitelerinde çok yaygın gözlenen klinik bir problemdir. Bu çalışmada Ç.Ü.T.F. Dahiliye Yoğun Bakım Ünitesi'nde trombositopeni sıklığını, trombositopeninin altta yatan nedenlerini, klinik sonuçlarını, mortalite ve morbiditeye olan katkısını saptamayı ve nihayetinde tüm bu sonuçların ışığında trombositopenisi olan yoğun bakım hastalarının yönetimini gözden geçirmeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Ç.Ü.T.F. Dahiliye Yoğun Bakım Ünitesi'nde Temmuz 2011ve Ağustos 2012 tarihleri arasında takip edilen 548 hasta incelendi. Bu hastalar içerisinde trombosit sayısı 150.000/uL'nin altında olan 165 hasta çalışmaya dahil edildi. Trombositopeni nedenleri araştırıldı. Trombositopenisi olan hastalar trombosit sayılarına göre 4 gruba (0-19.000/uL, 20-49.000/uL, 50-99.000/uL ve 100-149.000/uL), Acute Phsyiology and Chronic Evaluation (APACHE) II skorlarına göre üç gruba (10-24, 25-34, 35 ve üstü) ayrılarak mortaliteleri, Yoğun Bakımda yatış süreleri, koagülasyon parametreleri, hemoglobin, Beyaz Küre değerleri, trombositopeni gelişme günleri incelendi. Trombositopenisi olan ve trombositopenisi olmayan hastaların mortalite ve Yoğun Bakım yatış süreleri karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışma döneminde Dahiliye Yoğun bakım Ünitesinde toplam 548 hasta takip edilmiş olup 165 hastada trombositopeni gözlendi (%30,1). Hastaların 61'i(%37'si) kadın, 104'ü (%63'ü) erkekti. Ortalama yaş 57,2±16,4 (min:18, max:91) idi. Takip edilen hastaların 134'ünün (%81,2) yoğun bakıma kabulü sırasında trombositopenisi varken; 31'inde (%18,8) yoğun bakım takipleri sırasında trombositopeni gelişti. Hastaların 30 (%18)'unda trombositopeni nedeni Sepsis, 18(%10,9) indetrombositopeni nedeni DİK idi. Yoğun Bakıma kabulün ilk günü hesaplanan ortalama APACHE II skoru 22 idi (min:10, max:42). Çalışma süresince Dahiliye Yoğun Bakım Ünitesinde takip edilen 548 hastanın 288'i (%52,5) exitus oldu.260 hasta (%47,5) ise servislere devredildi ya da taburcu oldu. Çalışmamızda 165 trombositopenik hastanın 115'i (%69,7), trombositopenik olmayan 383 hastanın 173'ü(%45,1) exitus oldu. Buna göre trombositopenisi olan hastalarda mortalite anlamlı olarak daha fazladır (p=0,020). Ulaşılan en düşük trombosit düzeyi 20.000/uL'nin altında olan 44 hastanın 37'si (%84,1), Ulaşılan en düşük trombosit düzeyi 20 ile 50.000/uL arasında olan 62 hastanın 46'sı (%74,2) ve Ulaşılan en düşük trombosit düzeyi 50.000/uL'nin üstünde olan 59 hastanın 32'si (%54,2 exitus olmuş olup; ulaşılan en düşük trombosit düzeyi düştükçe (trombositopeni derinleştikçe) mortalitenin istatistiksel olarak anlamlı derecede arttığı gözlendi (p=0,003) Ayrıca aynı APACHE II skoruna sahip hasta gruplarında trombosit sayısı düştükçe mortalitenin istatistiksel olarak anlamlı derecede arttığı saptandı. (p=0,002Sonuç: Ç.Ü.T.F. Dahiliye Yoğun Bakım Ünitesinde Trombositopeninin en sık sebepleri Sepsis ve DİK olup, Trombositopeni mortaliteyi arttıran bir etkendir. Anahtar kelimeler: Trombositopeni, Yoğun Bakımda trombositopeni, APACHE II, Trombositopeni ve mortalite, Sepsis, DİK, İmmun trombositopeni, İlaç ilişkilitrombositopeni, Heparin ilişkili trombositopeni