Davıd Urquhart; Osmanlı mülkünde bir İngiliz diplomat (1805-1840)

Bu tez, David Urquhart (1805-1840)'ın yaşamını ve diplomatik kariyerini ele alıp, özellikle onun 19. yüzyılın başlarında Britanya-Osmanlı ilişkilerine olan etkilerini incelemektedir. Urquhart, Osmanlı İmparatorluğu'na duyduğu güçlü ilgi ve Rus yayılmacılığına karşı sert muhalefeti nedeniyle, İngiliz dış politikasında aykırı bir kişilik olarak görülmüştür. Bu araştırma, Urquhart'ın erken yaşamı ve ailesi, özellikle Urquhart klanı ile tarihi bağlarını ele alarak başlamaktadır. Sırasıyla, onun Yunan İsyanı sırasındaki faaliyetleri incelenmekte ve Osmanlı dünyası ile ilk temaslarının, Doğu meselelerine bakışını nasıl şekillendirdiği analiz edilmektedir. Urquhart'ın İstanbul'daki diplomatik görevi tezin önemli bir odak noktasıdır. İngiltere Büyükelçiliği'ndeki çalışmaları, erken diplomatik faaliyetleri ve Osmanlı siyaseti ile ticaret müzakerelerine katılımı detaylı bir şekilde ele alınmaktadır. Ayrıca, Urquhart'ın Çerkesya Meselesindeki rolü, Rus yayılmacılığına karşı Çerkes direnişini desteklemesi bağlamında incelenmektedir. Bu tezde, Urquhart'ın Osmanlı'ya bakış açısı özel bir önem taşımaktadır. Ona göre Osmanlı İmparatorluğu, çöküş sürecinde bir devlet değil, aksine toplumsal ve ekonomik organizasyonu bakımından bir modeldir. Urquhart, Osmanlı yönetim sistemini ve ticaret politikalarını savunurken, Britanya'nın Osmanlı Devleti'ne yönelik siyasi tutumunu güçlü bir şekilde eleştirmiştir. Çalışma ayrıca, Urquhart'ın Lord Ponsonby ve Lord Palmerston ile yaşadığı kişisel çekişmelere de ışık tutmaktadır. Yayınları ve siyasi yazıları, Osmanlı İmparatorluğu ile ilgili kamuoyunu ve hükümet politikalarını etkileme çabaları bağlamında ele alınmaktadır. Sonuç olarak, bu tez, özellikle arşiv belgelerine dayanarak Urquhart'ın Britanya-Osmanlı ticaret müzakerelerindeki rolünü, diplomatik çatışmalarını ve Osmanlı dünyasına dair görüşlerinin İngiltere'deki etkilerini, kapsamlı bir şekilde değerlendirmektedir. Çalışma, Urquhart'ın 19. yüzyıl İngiliz diplomasisindeki yerini yeniden ele alarak, Britanya-Osmanlı ilişkilerine dair özgün bir bakış açısı sunmayı amaçlamaktadır.