Davranım bozukluğu tanısı alan ilköğretim öğrencilerine okullarda sunulan danışmanlık hizmetlerinin incelenmesi

Bu araştırma, psikolojik danışmanların davranım bozukluğu olan ilköğretimöğrencilerine psikolojik yardım sunarken izledikleri danışma süreci ve buna bağlıolarak, Rehberlik Araştırma Merkezi (RAM), psikiyatri servisleri, ilgili öğretmenler veaileler ile yaptıkları işbirliğini incelemeye yönelik bir araştırmadır.Çalışma grubunu, 2004-2005 eğitim ve öğretim yılında Adana ili merkezSeyhan ve Yüreğir ilçeleri sınırlarında bulunan 22 ilköğretim okuluna devam eden,Rehberlik Araştırma Merkezi ve sağlık kuruluşlarında, son bir yıl içinde davranımbozukluğu tanısı alan 52 ilköğretim öğrencisinin bulunduğu okullarda görev yapan 22okul danışmanı oluşturmaktadır. Araştırma için gerekli olan veriler nitel araştırmayöntemlerinden görüşme tekniği kullanılarak toplanmıştır. Görüşme araştırmacıtarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarakgerçekleştirilmiştir.Verilerin içerik analizi ile çözümlenmesi sonucunda okul danışmanlarınındavranım bozukluğu olan öğrencileri ilk öğrenme kaynaklarının genellikle öğretmenlerve aileler olduğu, danışmanların bu öğrencilerin niteliksel ve niceliksel özellikleri ileilgili yeterli bilgiye sahip olmadıkları görülmüştür.Okul danışmanları, davranım bozukluğu tanısını düşündüren ancak tanı vetedavi amacıyla sağlık kuruluşlarından yararlanmayan çok sayıda öğrenci olduğunu dabildirmişlerdir. Ancak bu öğrencilerin sayıları hakkında net bilgiye sahip olmadıklarıgörülmüştür.Danışmanların, araştırmacı tarafından sağlık kuruluşlarından davranımbozukluğu tanısı aldığı tespit edilen öğrencilerin ancak 1/3'ünü ilgili kuruluşlarayönlendirdikleri, 1/3'ünün aileleri tarafından bu kuruluşlara götürüldüğünü bildikleri vebu öğrencileri danışmanlık açısından izledikleri, kalan yaklaşık 1/3 ile ilgili bilgilerininolmadığı belirlenmiştir.Danışmanlar sağlık kuruluşlarında davranım bozukluğu tanısı alan öğrencilerekonan tanıyı uygunluk açısından değerlendirirken, bu tanıların bir kısmı için uygun birtanı olduğunu belirtmelerine karşılık bir kısmı için ise uygun bir tanı olmadığınıvurgulamışlardır.Danışmanların davranım bozukluğu olan öğrencilere doğrudan sunduklarıhizmetlerin bireysel görüşme, gözlem ve izleme çalışmaları ve yönlendirme hizmetleriolduğu bulunmuştur.İşbirliği açısından bakıldığında; okul danışmanlarının genel olarak sağlıkkuruluşları ile işbirliği yapamadıkları saptanmıştır.Okul danışmanlarının davranım bozukluğu olan öğrencilerin ailelerine yönelik;bireysel görüşme, bilgilendirme, çocukları ile ilgili sağlık kuruluşlarına yönlendirme,seminer çalışmaları ve ev ziyaretleri gibi işbirliğine dayalı hizmetler sunduklarıgörülmüştür.Danışmanların öğretmenlerle genelde işbirliği yaptıkları ancak bu işbirliğininistenen düzeyde olmadığı bulunmuştur. Davranım bozukluğu tanısı alan öğrencilerleilgili okul idaresi ile yapılan işbirliğinin ise danışmanlar tarafından yeterli bulunmadığıtespit edilmiştir.Danışmanların belediyeler, kültür il müdürlükleri, gençlik ve spor il müdürlüğügibi kurumlardan davranım bozukluğu tanısı alan öğrencilerin yararlanmaları açısındanişbirliği yapamadıkları da görülmüştür.Anahtar Kelimeler: Davranım Bozukluğu, İlköğretim, Danışman