Dbybhy-2007 sonrası yapıların proje ve yapım aşamalarında karşılaşılan hatalar üzerine inceleme:Kocaeli örneği

Deprem doğal bir afet olmakla birlikte insanlığı her an etkileyen ve belirli bölgelerde çok büyük yıkımlar yaratan önemli bir tehdittir. Türkiye, jeolojik olarak dünya üzerinde en aktif deprem bölgelerinden biri olan Himalaya-Alp Deprem Kuşağı'nda yer almaktadır. Bu sebepten dolayı Türkiye deprem gerçeğiyle yaşamayı öğrenmeli ve gereken tüm önlemleri almalıdır. Tarihi boyunca şiddetli depremler yaşayan Türkiye'de, binlerce can kaybının yaşandığı 17.08.1999 Kocaeli ve Gölcük depremleri ile bu afet karşısında binalarda meydana gelecek yapısal kusurları en az düzeye indirmek için Deprem Yönetmeliği güncellenmiş ve 2007 yılında kullanıma sunulmuştur. Bu çalışmanın amacı; yakın tarihte şiddetli bir deprem yaşamış olan ve 1. Derece deprem bölgesinde yer alan Kocaeli ilinde, deprem sonrasında yapılan binalarda gerekli önlemlerin alınıp alınmadığını denetlemektir. Bu doğrultuda daha önce Ankara, Trabzon, Balıkesir ve Yalova illerinde yapılmış benzer çalışmalar incelenmiş ve bu çalışmalarda kullanılan bina formları revize edilmiştir. Bu formlar Kocaeli ilinde, 2015 yılında ruhsat almış ve rastgele seçilmiş 40 binanın proje ve yapım aşamalarındaki hatalar ile doldurulmuştur. Çalışma 5 bölümden oluşmaktadır; İlk bölümde çalışmanın amacı, kapsamı belirtilmiş ve benzer çalışmalar açıklanmıştır. İkinci bölümde Depremin tanımı ve parametreleri açıklanmış, Kocaeli ilinin depremselliği ile 1999 depreminde yaşanan can kaybı ve hasarlar belirtilmiştir. Üçüncü bölümde ise esas alınan iki yönetmelik (DBYBHY 2007 ve TS 500) arasındaki uyumsuzluklardan ve önerilerden bahsedilmiştir. Dördüncü bölümde bina formlarında bulunan maddeler yönetmeliklerdeki sınır şartları ve hata oranları yüzdeleri ile belirtilmiştir. Son olarak beşinci bölümde sonuçlar ve öneriler ile birlikte önceki çalışmalardaki verilerle karşılaştırmalar yapılıp Türkiye geneli imalat hataları karnesi oluşturulmuştur. Sonuç olarak anlaşılmıştır ki; çok kısa bir zaman önce şiddetli bir depremi tecrübe eden Kocaeli ilinde depremin önemini unutulmuş, proje hatalarında da belirli bir ilerleme kaydedilse de imalat konusunda gerek işçilik gerekse malzeme kalitesi konusundaki eksikliklerin devam ettiği gözlemlenmiştir.