Demans tanısı almış 45 yaş üstü bireylerde diyetin toplam antioksidan kapasitesinin yaşam kalitesi ile ilişkisinin incelenmesi

Nörodejeneratif hastalıklar arasında en yaygın görülen demans hastalığı gittikçe artan bir sağlık sorunu haline gelmiştir. Demansın oluşumunda önemli rol üstlenen oksidatif stresin merkezi sinir sistemindeki etkilerini azaltmak için antioksidanların kullanımı dikkat çekmektedir. Bu çalışmada demans tanısı alan ve demans tanısı almayan 45 yaş üstü bireylerde diyetin toplam antioksidan kapasitesi ile yaşam kalitesi arasındaki ilişkiyi değerlendirmek, beslenme durumunu ve diyet kalitesini değerlendirmek amaçlanmaktadır. Çalışmanın örneklemi 45 yaş üstü demans tanısı alan 51 birey ve demans tanısı almayan 51 birey olmak üzere toplam 102 bireyden oluşmaktadır. Araştırma verileri Anket Formu, Besin Tüketim Sıklığı, SF-12 Yaşam Kalitesi Ölçeği, 24 saatlik Fiziksel Aktivite Saptama Formu, Nutrisyonel Risk Skoru 2002 ve ile toplanmıştır. Diyetin toplam antioksidan kapasitesinin (DTAK) değerlendirilmesinde FRAP skorları ve diyet kalitesinin değerlendirilmesinde SYİ-2020 kullanılmıştır. Bu çalışmanın sonucunda demans grubu ve kontrol grubu arasında diyetin toplam antioksidan kapasitesi için anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0,01). Bireylerin yaşam kalitesi değerlendirildiğinde SF-12 Fiziksel Bileşen Puanı ve SF-12 Mental Bileşen Puan için demans grubu ve kontrol grubu arasında anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0,05). Ancak demans grubu ve kontrol grubu arasında SF-12 Yaşam Kalitesi Puanları ve FRAP Skoru arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p>0,01). Demans grubu ve kontrol grubu arasında enerji, makro ve mikro besin ögeleri alım miktarları için C vitamini ve E vitamini dışındaki tüm değerler için anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0,01). RDA'ya göre enerji ve besin ögelerinin gereksinmeyi karşılama oranlarına bakıldığında incelenen tüm değerler için anlamlı fark bulunmuştur (p<0,05). Bireylerin fiziksel aktivite düzeyleri için de demans grubu ve kontrol grubu arasında anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0,01). Demans hastalarında %7,8 oranında malnütrisyon riski olduğu belirlenmiştir. SYİ-2020 bileşenleri için sadece toplam meyve ve tam meyve bileşenleri için anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0,05). Sonuç olarak demansın önlenmesi ve tedavisinde enerji, makro ve mikro besin ögelerinin optimal alımını sağlamak, diyet kalitesini iyileştirmek, fiziksel aktivite düzeyini arttırmak ve yaşam kalitesini iyileştirmek hedeflenmelidir.