Demirci kazası 382 numaralı şer`iyye sicili defteri (1315-1319/1898-1901)

Şer'iyye sicilleri XV. asrın yarısından XX. asrın ilk çeyreğine kadar Osmanlı tarihinin muhtelif devirlerindeki hukuki, iktisadi, dini, askeri ve idari yapısını açıklayıcı temel kaynaklardır. Şer'iyye sicilleri Kadı ve Naiblerin mahkemelerde Hüccet, ilâm, Maruz, Mürasele şeklinde kaydettikleri hükümleri, Tayin Beratlarını, Buyruldu. Tezkire, Tahrirleri geçtikleri kaza, kasaba ve köylerde olan önemli olaylara dair kayıtları ihtiva etmektedir. Bu belgelerin tahriften korunması için mahkemelerde sicil defteri bulunurdu. Çalışmada şer'iyye sicilleri hakkında bilgi, 382 Numaralı Şer'iyye sicil defterinin tanımı, deftere ve konulara ait özellikler sicilin yazıldığı, olayların geçtiği Demirci kazası hakkında değerlendirme, hükümlerin özeti ve hükümlerin konulara göre tasnifi yapılmıştır. Şer'iyye sicilleri ile ilgili yazılmış olan bazı eserler'de tez'e eklenmiştir. Saruhan Sancağına tabi Demirci'de tutulan 382 Numaralı Şer'iyye Sicil Defterinden yararlanarak Osmanlı Devletinin 1898 - 1901 yıllarına ait sosyal, kültürel, ekonomik, hukuki ve siyasi bakımdan bilgi sahibi olabiliriz. Şer'iyye sicilindeki konular bir kaza idaresinde meydana gelebilecek her türlü olay ve düzenlemeler ile tarihi gerçekleri kapsar. Metin Transkribinin yer aldığı son bölümde, transkirib orjinaline bağlı kalınarak titizlikle yapılmıştır. 382 Numaralı Şer'iyye Sicilinde konular gündelik hayatta karşılaşılabilecek olayları kapsamaktadır. 382 numaralı defterde 111 dava kaydı bulunmaktadır. Davalar konularına göre ayrıldığında en fazla alacak- verecek davası ortaya çıkmaktadır. Diğer konular da gündelik hayatın içinde olanlardır. Metin Transkribi aslına sadık kalınarak yapılmıştır. Bu günkü dilde bazı sözcükler değişikliğe uğramıştır. Bu sözcüklerin bazıları; Timurci, Yiğirmi, Ayişe... Özel adlar ile yer adlarının bazıları değişikliğe uğramış, bazı köyler de farklı ilçe sınırları içinde kalmıştır. Adem AKDENİZ