Denetim odakları farklı lise öğrencilerinin dil öğrenme strateji tercihleri

Araştırmanın amacı denetim odakları farklı lise öğrencilerinin yabancı dil öğrenirken kullandıkları dil öğrenme stratejilerini (DÖS) belirlemek, stratejileri ne sıklıkta kullandıklarını araştırmak ve dil öğrenme strateji tercihlerini farklı değişkenler açısından (İngilizce başarısı, cinsiyet, anne-baba eğitim durumu, haftalık kitap okuma ve haftalık İnternet/bilgisayar kullanma süresi)incelemektir. Araştırmada evren Millî Eğitim Bakanlığı Afyonkarahisar İl Millî Eğitim Müdürlüğü?ne bağlı resmî Anadolu Liselerinde 2012-2013 Eğitim-Öğretim yılında öğretim gören öğrencilerdir. Bu evrenden seçkisiz olmayan örneklem yaklaşımlarından amaçsal örnekleme yöntemi ile 761 öğrenci araştırmaya dâhil edilmiştir. Denetim odağı faktörü olan alt problemlerde analizler 413 öğrenciden oluşan örneklem üzerinden yapılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından kişisel bilgi formu, Türkçe?ye çevirisi ve uyarlaması Dağ (2002) tarafından yapılan ?Kontrol Odağı Ölçeği? ve Cesur ve Fer (2007) tarafından Türkçe?ye çevirisi ve geçerlik güvenirlik çalışmaları yapılan Oxford (1990)?un ?Dil Öğrenme Stratejileri Envanteri? (DÖSE) kullanılmıştır. Verilerin analizinde frekans ve yüzdeler, aritmetik ortalama, standart sapma, ilişkisiz örneklemler t-testi, İki değişken için ki-kare testi, tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Araştırmadan çıkan sonuçlara göre iç denetimli öğrenciler en çok sıklıkta telafi ve bellek stratejilerini, dış denetimli öğrenciler en çok sıklıkta telafi stratejilerini kullanmaktadırlar. Her iki grupta duyuşsal stratejilerini en az sıklıkta kullanmaktadırlar. İki grubun her strateji türünden aldıkları ortalamalar arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır. Cinsiyet değişkenine göre denetim odakları farklı öğrencilerin baskın oldukları strateji türleri arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır. Denetim odağı faktörü olmadan, kız ve erkeklerin dil öğrenme stratejilerini kullanım sıklıkları arasında anlamlı farklılık bulunmuş, kız öğrencilerin her strateji türünü erkek öğrencilerden daha sık kullandıkları belirlenmiştir. Öğrencilerin İngilizce dersi başarıları, anne-baba eğitim durumları, haftalık kitap okuma süreleri ve haftalık İnternet/bilgisayar kullanma süreleri ile baskın dil öğrenme stratejileri arasında anlamlı bir ilişkiler saptanamamıştır. Öğrencilerin İngilizce başarıları, anne, baba eğitim durumları ve haftalık kitap okuma süreleri ile DÖS kullanma sıklıkları arasında anlamlı farklılıklar saptanmıştır. Öğrencilerin İngilizce başarıları arttıkça DÖS kullanma sıklıklarının arttığı görülmüştür. Öğrencilerin anne ve babalarının eğitim seviyeleri yükseldikçe DÖS kullanma sıklıkları artmaktadır. Öğrencilerin haftalık okuma süresi arttıkça, DÖS ortalamaların yükseldiği görülmektedir. Ancak öğrencilerin haftalık İnternet/bilgisayar kullanma süresine göre strateji kullanım sıklıkları arasında anlamlı farklılık saptanamamıştır. Anahtar Kelimeler: Denetim Odağı, Öğrenme Stratejileri, Dil Öğrenme Stratejiler