Deneysel Alzheimer hastalığı modeli oluşturulan yaşlı sıçanlarda taurin ön takviyesinin kalp ve plazma amiloidogenik protein düzeylerine (transtiretin, Aβ 1-42), plazma metal katyon düzeylerine ve beyin LRP-1 düzeylerine etkisi

Bu çalışmada intraserebroventriküler Aβ 1-42 uygulamasıyla Alzheimer hastalığı modeli oluşturulan yaşlı sıçanlarda plazma TTR, Aβ 1-42 ve metal katyon (Fe, Cu, Zn, Mn) düzeylerini tespit ederek bu parametrelerin Alzheimer hastalığı için kan bazlı bir biyobelirteç olarak kullanılıp kullanılamayacağını değerlendirmek amaçlanmıştır. Beyin LRP-1 düzeyi tespiti ile TTR'nin Aβ 1-42 taşıma mekanizması hakkında bilgi edinmek istenmiştir. Ayrıca kalp TTR ve Aβ 1-42 düzeyleri de ölçülerek kalp ve beyin amiloidozu arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlanmıştır. Ayrıca ölçülen bütün parametreler üzerinde taurin ön takviyesinin olası olumlu etkisi görülmek istenmiştir. Çalışmamızda 30 adet 28±2 aylık Wistar albino cinsi erkek sıçan kontrol, sham, Aβ 1-42, taurin ve taurin + Aβ 1-42 olmak üzere n=6 olacak şekilde 5 gruba ayrılmıştır. Taurin ve taurin + Aβ 1-42 gruplarındaki sıçanlara içme suyuna karıştırılarak 1000 mg/kg/gün taurin ön takviyesi yapılmıştır. Daha sonra Aβ 1-42 ve taurin + Aβ 1-42 gruplarına isv Aβ 1-42 enjeksiyonu yapılarak Alzheimer hastalığı modeli oluşturulmuştur. 2 haftalık bekleme sürecinin ardından hayvanlar anestezi altında feda edilmiştir. Çalışmamızda plazma metal katyon düzeyleri ICP-MS yöntemiyle, plazma ve kalp TTR ile Aβ 1-42 düzeyleri elisa kit aracılığı ile spektrofotometrik yöntem kullanılarak, beyin dokusu LRP-1 düzeyleri ise western blot deneyi ile tespit edilmiştir. Verilerin analizi için Kruskal Wallis testi ve sonrasında post-hoc Bonferroni düzeltmeli Mann Whitney U testi kullanılmış, p<0.05 anlamlı kabul edilmiştir. Bulgularımıza göre plazma bakır, kalp Aβ 1-42, kalp TTR ve beyin LRP-1 düzeyleri Alzheimer hastalığı modeli oluşturulan Aβ 1-42 grubunda azalmış olarak tespit edilmiştir (p<0.05). Plazma demir, çinko, mangan düzeyleri açısından ve plazma TTR ile Aβ 1-42 düzeyleri açısından gruplar arasında anlamlı farklılık bulunmamıştır. Değerlendirilen bu parametrelerin Alzheimer hastalığı için biyobelirteç olarak kullanım potansiyelinin olduğu ancak standardize edilmesi için bu konuda daha çok çalışmaya ihtiyaç olduğu sonucuna varılmıştır. Taurin amino asidi ise kalp TTR düzeyini koruyarak, kalp Aβ 1-42 düzeyini düşürerek, beyin LRP-1 düzeyini artırarak ayrıca plazma bakır dengesizliğini de bir miktar normal düzeye getirerek Alzheimer hastalığı üzerinde olumlu etkiler göstermiştir. Anahtar Kelimeler: Alzheimer hastalığı, taurin, transtiretin, LRP-1, metal katyonlar