Dengeli sonuç kartının karlılık ve verimlilik üzerine etkilerinin incelenmesi: Bir tekstil işletmesinde uygulama

Artan rekabet ortamı ile işletmelerin büyümeleri için finansal olan ölçütler dışında performans değerlemesine ilişkin yaklaşımlar önem kazanmıştır. Finansal ölçütlerin yanı sıra finansal olmayan ölçütlerle ilgilenilmiş, bu sayede işletmelerin stratejilerine odaklanılarak kurumsal performansı çok boyutlu olarak incelenmiştir. İşletmelerin rekabetlerinin güçlendirmesine katkı sağlayan stratejik yönetim iş hayatında önem kazanmış ve meydana gelen bu hızlı değişimler karşısında yeni yetenekler geliştirilmeye zorlamıştır. Öyle ki tüm sektörlerin karşılaştığı teknolojik ve rekabetçi baskılar nedeniyle, işletmeler açısından performans ölçümleri, performansının izlenmesi, yönetimi ve iyileştirilmesi önemli bir konu olmuştur ve olmaya devam etmektedir. Geleneksel performans ölçümleri söz konusu bu değişimleri takip etmekte yetersiz kalmaktadır zira geleneksel performans ölçüm sistemleri finans odaklıdır ve geçmiş performansı değerlendirmektedir. Bu kapsamda yeni performans ölçüm sistemlerine duyulan ihtiyaç artmıştır. Geleneksel yapıdaki karşılaşılan sorunlardan dolayı Robert S. Kaplan ve David Norton tarafından 1992 yılında "Dengeli Sonuç Kartı" (DSK- Balanced Scoredcard) yöntemi geliştirilmiştir. Bu sistem imalat işletmeleri, devlet birimleri, kar amacı gütmeyen şirketler, hizmet kuruluşları ve diğer endüstriler gibi çok çeşitli alanlarda başarıyla uygulanmıştır. Öyle ki DSK, 20. yüzyılın son on yıllarında teknolojinin ve rekabet avantajının değişen doğasını yansıtmaktadır. DSK, geleneksel finansal ölçütlerin yanında; müşteri, içsel iş süreçleri ile öğrenme ve gelişme boyutlarından oluşan finansal olmayan ölçütleri de birlikte kullanarak, ihtiyaca ve stratejilere uygun performans ölçüt sisteminin oluşturulmasını sağlamıştır. Bu yönüyle DSK, uzun dönem için oluşturulan stratejik hedefleri gerçekleştirmek amacıyla bir işletmede çalışanların bilgi, yetenek ve enerjilerini bir araya getiren bir yönetim sistemi olarak tanımlanabilmektedir. DSK sayesinde, işletmenin performansı; finansal, müşteri, içsel iş süreçleri ile öğrenme ve gelişme boyutlarından oluşan dört farklı bakış açısıyla tek raporda bir bütün olarak değerlendirilebilmektedir. Bu çalışma ile işletmenin amaçlarını ve ölçütlerini DSK yöntemi ile doğru bir şekilde tespit ederek, işletmenin performans ölçüm işlemlerini gerçekleştirmek ve sunulan çözüm önerileri ile işletmenin karlılık ve verimliliğinin olumlu etkilenip etkilenmediğini ortaya koymak amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda spor tekstil ürünleri üreten bir işletmede DSK yöntemiyle işletmenin performans ölçümü örnek olay çalışmaları yoluyla uygulamalı bir şekilde ortaya konulmuştur. Bu örnek olay çalışmaları sonucunda, uygulamaya konu olan işletmede tek tek DSK boyutları tanımlanmış, analizler gerçekleştirilmiş ve DSK yönteminin uygulaması sonucunda işletmenin verimliliğinin ve karlılığının arttığı tespit edilmiştir.