Deniz mayınlarının kullanımı nedeniyle devletlerin uluslararası sorumluluğu

Devletler denizlerdeki savaşlarda birbirlerine üstünlük kurabilmek ve düşmanlarını yenebilmek için deniz mayınlarını sıklıkla kullanmaktadır. Deniz mayınlarının kullanımına ilişkin ilk ve tek uluslararası andlaşma 18.10.1907 tarihli Otomatik Denizaltı Temaslı Mayınlarına İlişkin Lahey-8 Andlaşması'dır. Lahey-8 Andlaşması'nda hangi deniz mayını türlerinin yasaklandığına ilişkin düzenlemeler mevcuttur. Bu Andlaşma'nın haricinde 1994 tarihli San Remo El Kitabı'nda deniz mayınlarıyla ilgili düzenlemeler bulunsa da bu bir uluslararası andlaşma niteliği taşımamakta, tavsiye niteliğinde olan bir kitaptır. Deniz mayınlarının deniz yetki alanlarında ve açık denizlerde kullanımı neticesinde ortaya hukuki sorunlar ve hak ihlalleri ortaya çıkabilmektedir. Özellikle 2001 yılında Uluslararası Hukuk Komisyonu'nun çıkarttığı Uluslararası Hukuka Aykırı Fiiller Sebebiyle Devletin Sorumluluğuna İlişkin Maddeler Metni'nde devletlerin uluslararası hukuka aykırı olan eylemlerinden kaynaklanan sorumluluğu ve bu sorumluluğun neticeleri düzenlenmiştir. Her ne kadar bu Metin uluslararası bir andlaşma niteliğini kazanmamış olsa da buradaki düzenlemeler örf ve adet kuralı olarak sayabileceğimiz genel kuralların sistematik olarak düzenlenmiş bir şeklidir. Özellikle devletlerin birbirleriyle silahlı çatışmalara girmesi halinde meydana gelebilecek hak ihlallerini, maddi ve manevi kayıplara engel olunabilmesi geçilebilmesi için bu Metin büyük bir öneme sahiptir. Uluslararası hukuktaki diğer tüm haksız eylemler gibi deniz mayınlarının da uluslararası hukuk kurallarına uyulmayarak kullanılmasının önüne geçilmesi için çok kapsamlı uluslararası bir çalışma gerekmektedir. Bu çalışmada deniz mayınlarının kullanım halleri, kullanımdan dolayı devletlerin uluslararası sorumluluğu ve uluslararası hukuka aykırı şekilde kullanılması durumunda bunun devletler açısından sonuçları açıklanmıştır.