Deprem deneyimi yaşamış üniversite öğrencilerinin kariyer kaynaklarının kariyer uyum yeteneklerini yordama düzeyi

Bu araştırmanın amacı, 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremleri yaşamış üniversite öğrencilerinin kariyer kaynakları ile kariyer uyum yetenekleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Deprem gibi travmatik yaşam olaylarının, bireylerin kariyer gelişimi üzerindeki etkilerini anlamaya yönelik yapılan bu çalışma, kariyer psikolojik danışmanlığı alanına katkı sağlamayı hedeflemektedir. Nicel araştırma yöntemlerinden yordayıcı korelasyonel model kullanılarak yürütülen çalışmada, Türkiye'nin farklı üniversitelerinde öğrenim gören ve depremden doğrudan etkilenmiş 1124 üniversite öğrencisinden elde edilen veriler analiz edilmiştir. Araştırmada, kariyer kaynakları insan sermayesi kaynakları, motivasyonel kaynaklar, çevresel kaynaklar ve kariyer yönetim becerileri olmak üzere dört ana başlık altında ele alınmıştır. Kariyer kaynakları ölçeği ve Kariyer Uyum Yeteneği Ölçeğinden faydalanılmıştır. Veriler, tanımlayıcı istatistikler, korelasyon analizi, çoklu regresyon ve anlamlılık testleri aracılığıyla analiz edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre, kariyer kaynakları ile kariyer uyum yetenekleri arasında anlamlı ve pozitif yönde ilişkiler bulunmuştur. İşin geliştirici gücünün kariyer uyum yeteneklerindeki varyansın yaklaşık %35,9'unu; motivasyonel kariyer kaynaklarından kariyer güveninin %27,7'sini; kariyer yönetim becerilerinden öğrenmenin %25,2'sini; insan sermayesi kaynaklarından yardımcı becerilerin ise %22'sini açıkladığı belirlenmiştir. Sosyal kariyer desteği modelde %12,9 oranında anlamlı bir yordayıcı olarak öne çıkarken, kurumsal kariyer desteği %11,4 ile negatif yönde yordayıcı etki göstermiştir. Ayrıca, model genelinde kariyer uyum yeteneklerindeki toplam varyansın %14 ile %24 arasında değişen oranlarda açıklandığı tespit edilmiştir. Ayrıca, sosyoekonomik düzey, kariyer uyum yetenekleri üzerinde anlamlı bir farklılık yaratırken; cinsiyet, maddi kayıp ve yakın kaybı yaşama gibi değişkenler anlamlı farklılık göstermemiştir. Araştırma bulguları, kriz dönemlerinde üniversite öğrencilerinin kariyer gelişim süreçlerinin çok boyutlu olarak desteklenmesi gerektiğini ortaya koymuştur. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda, bireysel, kurumsal ve yapısal düzeyde geliştirilebilecek önerilere yer verilmiştir.