Derin öğrenme ile metin özetleme

Günümüzde teknolojinin gelişimi ile birlikte yapay zekanın uygulamaları hayatımızda yaygınlaşmaya başlamıştır. Sürücüsüz araçlar, sesli komut algılayan sistemler, değişik mimik ve tepkiler veren yardımcı robotlar, drone vb. benzeri araçlar hayatlarımıza girmekte ve daha pek çoğu giriş yapmaya devam etmektedir. Yapay sinir ağı, beyinde bulunan nöronlardan yola çıkarak tasarlanmış basit işlemcilerdir. İnsan beyninin öğrenme şekli esas alınarak geliştirilmiştir. Belirli karmaşık problemlerin çözümü için aynen sinir hücrelerimizde olduğu gibi bu düğümler arasında da bilgi akışı ve öğrenmeyi sağlayan bağlantılar vardır. Beyindeki gibi eğitilerek testler sonucunda doğruluk oranı saptanmaktadır. Metin özetleme, bir belgeyi girdi olarak alıp daha kısa, yalın ve anlaşılır hali ile kullanıcıya sunmaktır. Günlük hayat koşturmacasında gerekliliği tartışılamaz bir konudur. Dergi, gazete, makale gibi günlük uygulamalar özetlemenin faydasının üst düzeyde görülebileceği alanlardır. Metin özetleme ile ilgili ilk çalışmalar yaklaşık elli yıl önce İngilizce için yapılmıştır. İlk zamanlar çeşitli istatistiksel yöntemler kullanılmış olup, bu yöntemler yüksek başarım ve düşük maliyet hedefini tutturduğu için geçerliliğini korumaktadır. Türkçe sondan eklemeli ve kurallı bir dil olduğu için, dil seçimi konusunda biçilmiş kaftan olmuştur. Bu tez çalışmasında, yapay zekanın alt dallarından biri olan makine öğrenmesinin dalı olan, derin öğrenme kullanılarak metin özetleme ele alınmış ve Tensorflow alt yapısını kullanan Keras kütüphanesi kullanılarak girilen metnin bir özeti elde edilmiştir. Türkçe metin özetleme için hali hazırda çok az veri seti vardır. Genelde veri setleri İngilizce ağırlıktadır. Bu tez çalışmasında çeşitli verisetlerinden alınarak Türkçe ve İngilizce için veri setleri oluşturulmuştur ve ilgili diller için metin özetleme çalışmalarına yer verilmiştir. Yapılan tez çalışmasının literatüre önemli derecede katkılar sağlayacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Metin Özetleme, Derin Öğrenme, Yapay Sinir Ağları, Vektör, Keras, Yapay Zeka, Makine Öğrenmesi