Derin sedasyon altında transkatater aort kapak implantasyonu yapılan yaşlı hastalarda kognitif fonksiyonların değerlendirilmesinear-infrared spektroskopi monitorizasyon etkinliğinin araştırılması

Amaç: Aort darlığı (AD), geriatrik hasta popülasyonunda sık görülen bir kalp kapak hastalığıdır ve tedavi edilmezse ölümcül sonuçlar doğurur. Transkateter aort kapak implantasyonu (TAVİ) son yıllarda önemli derecede yaygınlaşmış ve artık yüksek riskli hastalarda makul bir alternatif sunarken, aort darlığı olan hastalar için standart bir tedavi haline gelmiştir. TAVİ işleminin önemli bir parçası olan anestezi uygulamalarında, son on yılda, genel anesteziden sedasyon ve lokal anesteziye doğru bir geçiş olmuştur. Güvenli bir anestezi yaklaşımının yeterli doku perfüzyonu ve oksijenizasyonun sağlaması gerekir. Teknolojik gelişmeler doku perfüzyonu ve oksijenizasyonun takibi için devamlı monitorizasyon yöntemleri sunmuştur. Bu teknolojilerden biri olan Near-infrared spektroskopi (NIRS), TAVİ yapılan hastalarda her iki serebral hemisferin oksijenizasyonunu non-invaziv ve sürekli olarak ölçebilir. Bu çalışmada derin sedasyon altında TAVİ yapılan yaşlı hastalarda kognitif fonksiyonun değerlendirilmesinde NIRS monitörizasyonun etkinliğinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde TAVİ yapılan hastalarla yerel etik kurul alınarak gerçekleştirilen tek merkezli, prospektif, gözlemsel bir çalışmadır. İşlem öncesi yapılan değerlendirmelerde hastaların Euroscore II değerleri, ASA skorları ve TAVİ kırılganlık skorları hesaplanıp kaydedildi. İşlemden 48 saat önce ve 48 saat sonra bakılan laboratuvar değerleri (hemoglobin, BUN, kreatinin, açlık kan glukozu) kaydedildi. Bilişsel testler, MMDT kullanılarak gerçekleştirildi. Test, özel eğitilmiş tıp hekimi tarafından yüz yüze uygulandı. MMDT işlemden 48 saat önce ve işlemden 48 saat sonra olacak şekilde iki kez uygulandı. TAVİ öncesi yapılan testte 16 puan ve üzeri alan hastalar çalışmaya dahil edildi. Çalışmaya 25 hasta katıldı. Serebral desatürasyon; işlem sırasında herhangi bir zamanda NIRS değerinde bazal rSO2 değerine göre sağ/sol lob ya da her 2 lobda %20 ve üzerinde azalma olarak tanımlandı ve hastalar serebral desatürasyon gelişen (düşüş % 20'den fazla) ve serebral desatürasyon gelişmeyen (düşüş % 20'den az) hastalar olarak iki gruba ayrıldı. Rutin monitörizasyon olarak radial arterden invaziv arter kan basıncı ölçümü (sistolik, diyastolik ve ortalama arter basıncı), kalp hızı, periferik oksijen satürasyonu (SpO2), frontal bölgeden sağ ve sol problarla rejyonel serebral oksijen satürasyonu (rSO2), end tidal CO2 değeri (etCO2), işlem süresi, kullanılan ilaç miktarları, verilen sıvı miktarı takip edildi. Rejyonel serebral oksijenizasyon NIRS (Invos, Medtronic, USA ®️) cihazı ile ölçüldü. Bulgular: Cinsiyet, yaş, eğitim, ASA, Euroscore II, TAVI Fraility İndeks, eşlik eden hastalık ve kullanılan ilaç miktarı açısından gruplar arasında anlamlı bir fark bulunmazken, desatürasyon gelişen grupta işlem süresinin anlamlı olarak daha uzun sürdüğü görüldü. TAVİ işlemi sürecinde RVP aşamasında sistolik kan basıncı, diyastolik kan basıncı; ortalama arter basıncı, kalp hızı, rSO2sol ve rSO2sağ değerlerinin diğer aşamalara göre anlamlı olarak daha düşük seviyede olduğu tespit edildi. Ayrıca pace denemesindeki kalp hızının diğer aşamalara göre anlamlı olarak daha yüksek düzeyde olduğu belirlendi. Öte yandan, RVP aşamasında desatürasyon gelişen grubun rSO2sol ve rSO2sağ değerlerinin desatürasyon gelişmeyen gruptan anlamlı olarak daha düşük seviyede olduğu belirlendi. Diğer aşamalarda ise hemodinami ve serebral oksijenasyon değerlerinde gruplara göre anlamlı farklılık olmadığı görüldü. Son olarak hem preoperatif hem de postoperatif MMT değerlerinin desatürasyon gelişen ve gelişmeyen gruplara göre anlamlı farklılık göstermediği belirlendi. Sonuç: NIRS monitörizasyonu hemodinamik değişimlere bağlı olarak serebral oksijen desatürasyonunu göstermede etkili olmuştur. Ancak bu değişiklikler, hastaların post operatif kognitif fonksiyonlarında bir değişikliğe neden olmamıştır. Anahtar kelimeler: Aort darlığı, transkateter aort kapak implantasyonu, near-infrared spektroskopi, sedasyon, kognitif fonksiyon.